to prasino blog

Xειμώνας στα Αττικά βουνά

2012-02-08T17:55:00.006+02:00

Κάποιες φωτογραφίες από πρόσφατες πεζοπορικές και ποδηλατικές εξορμήσεις σε Πάρνηθα και Πεντέλη αντίστοιχα. Ο φετινός βαρύς χειμώνας και το χιόνι, κάνει τις βόλτες απολαυστικές, ωστόσο οι πληγές από τις πυρκαγιές δεν είναι εύκολο να κρυφτούν.

φώτο Κ. Καταβούτας

Πεζοπορία στη Ζήρεια (Βαρνεβό - Φλαμπουρίτσα κυκλική)

2011-11-29T17:21:00.007+02:00

Την Κυριακή με το σύλλογο ΣΦΟΣΠ Κρυστάλλης, περπατήσαμε στη χαράδρα της Φλαμπουρίτσας. Η διαδρομή ήταν πολύ ενδιαφέρουσα γιατί ήταν κυκλική, στην αρχή σε μία κορυφογραμμή, σε τοπίο ξερό, με ωραία θέα και κάποια ενδιαφέροντα νεκρά δέντρα. Στη συνέχεια αφού κατέβήκαμε μία κάπως απότομη πλαγιά, φτάσαμε σε ένα οροπέδιο, από όπου ξεκινούσε η κατάφυτη χαράδρα της Φλαμπουρίτσας. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Hμερίδα "Δόμηση με χώμα" στο Ε.Μ.Π.

2011-11-24T14:39:00.010+02:00

Την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου οι "Μηχανικοί της Γης" διοργάνωσαν στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου ημερίδα σχετικά με τη δόμηση με χώμα. Η εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία, αφού την παρακολούθησαν πάνω από 100 κυρίως φοιτητές, αλλά όχι μόνο. Μετά τις παρουσιάσεις ακολούθησε συζήτηση, ενώ υπήρχε και έκθεση με φωτογραφίες, προπλάσματα χωμάτινων κατασκευών κλπ. Μετά την επιτυχία της ημερίδας οι "Μηχανικοί της Γης" σχεδιάζουν να διοργανώσουν δεύτερη, την άνοιξη με πιο πρακτικό και τεχνικό χαρακτήρα. Για να δείτε φωτογραφίες από την εκδήλωση και τις παρουσιάσεις, εδώ. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Hμερίδα σχετικά με τη δόμηση με χώμα.

2011-11-04T10:04:00.003+02:00

Οι "Μηχανικοί της Γης" διοργανώνουν σεμινάριο με θέμα "Δόμηση με χώμα" στο Αμφιθέατρο Μηχανικής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου από τις 15.30 έως τις 18.30. Είσοδος ελεύθερη. Οι διαλέξεις θα αφορούν στις σχετικές τεχνικές, τη συμπεριφορά των υλικών, τη σύγχρονη δόμηση, την έρευνα και τις προοπτικές που ανοίγονται. Σύντομα θα αναρτηθεί και το σχετικό πρόγραμμα με τους ομιλητές και τους τίτλους των διαλέξεων.

Σπίτια από κοντέινερ.

2011-10-03T20:35:00.004+03:00

Τα κοντέινερ είναι σίγουρα της μόδας. Είναι η δημοφιλέστερη εκδοχή του "reuse" στο χώρο της δόμησης, βρίσκονται σε αφθονία και υπάρχουν ακόμα και παραδείγματα ολόκληρων συνοικιών που κατασκευάζονται από αυτά (όπως το παρακάτω από το Λονδίνο).

Σε περιπτώσεις επείγουσας και έντονης οικιστικής πίεσης (όπως πρόσφατα στην Αιτή), σίγουρα αποτελούν ενδιαφέρουσα εναλλακτική. Δεν είναι όμως πανάκεια. Κάποιες αρνητικές πτυχές τους αναπτύσσονται στο παρακάτω άρθρο.

Με ποδήλατο στα Δωδεκάνησα.

2011-09-22T22:42:00.010+03:00

Λίγο για την εμπειρία του touring, λίγο σαν μεταφορικό μέσο, λίγο για να μειώσω το "ενεργειακό αποτύπωμα" μου, λίγο για οικονομία, λίγο για ευελιξία είπα να πάρω στις φετινές μου διακοπές το ποδήλατο. Οι διαδρομές που περιγράφω πιο κάτω δεν μπορούν να θεωρηθούν ιδιαίτερα αθλητικές (με εξαίρεση το Ηφαίστειο της Νισύρου), αλλά ούτε και εύκολες, ωστόσο ένας μέσος αστικός ποδηλάτης μπορεί να δει μεγάλο μέρος της Κω και της Νισύρου. (πατώντας στο υπογραμμισμένο κείμενο μπορεί να δει κανείς χάρτη της κάθε διαδρομής)

Κως

Το απόλυτο ποδηλατικό νησί (τι κλισέ). Οι ποδηλατόδρομοι υπάρχουν, χρησιμοποιούνται και έχουν νόημα, αφού είναι προστατευμένοι από την λοιπή κυκλοφορία και συνεχίζουν και εκτός πόλης σε μήκος 10χλμ σε κάθε κατεύθυνση. Ωστόσο τα πραγματικά ενδιαφέροντα μέρη του νησιού είναι πέρα από αυτούς:

Η διαδρομή για τις Θέρμες, με μία ωραία ανηφορίτσα με όμορφη θέα.

Η βόλτα μέχρι το Ασκληπείο, με πυκνή βλάστηση και ωραίο ηλιοβασίλεμα.

Και πάνω από όλα η διαδρομή μέχρι τον Κέφαλο. εκεί βρίσκονται οι ωραιότερες παραλίες, η δε διαδρομή έχει αρκετά αδιάφορα σημεία, αλλά και κάποια πολύ ενδιαφέροντα όπως το οροπέδιο με τους κέδρους μεταξύ Κέφαλου και αεροδρομίου (ιδιαίτερα το απόγευμα).

Αυτός ο ποδηλατόδρομος, ναι, έχει νόημα

Τήλος

Εκεί αποφασίσαμε κυρίως να χαλαρώσουμε στην Έριστο και το ποδήλατο το χρησιμοποίησαμε για τη μετακίνηση από και προς το λιμάνι και μέχρι το Μεγάλο Χωριό. Το νησί είναι πολύ όμορφο, με ακραία ορεινό ανάγλυφο, ωστόσο οι δρόμοι έχουν σχετικά ήπιες κλίσεις και περνάνε από όμορφα κατάξερα οροπέδια. Μοναδική εξαίρεση το πρώτο 1,5 χλμ από τα Λιβάδια. Πολύ απότομο, όχι ακριβώς για να το κάνει κάποιος 5 το απόγευμα και φαγωμένος όπως εγώ...

Το Μικρό Χωριό

Νίσυρος

Το νησί είναι πανέμορφο, αλλά και σχετικά ποδηλατικό νησί. Κανείς μπορεί να κινείται στον άξονα Μανδράκι - Παχιά Άμμος με ευκολία, με εξαίρεση 2-3 ανηφόρες πριν τις Λιες. Η μεγάλη πρόκληση ήταν να πάμε Ηφαίστειο, Εμπορειό ή/και Νικειά. Ξεκινήσαμε πρωί για να είμαστε στο Ηφαίστειο πριν τα πούλμαν. Η διαδρομή Πάλοι - Εμπορειός ήταν ευκολότερη από ό,τι φοβόμασταν γιατί είχε σταθερή κλίση. Η θέα προς την καλδέρα εκπληκτική και η επίσκεψη στο Ηφαίστειο ξεχωριστή εμπειρία (ιδιαίτερα όταν τα πούλμαν σκάνε την ώρα που φεύγεις). Ωστόσο η (δεύτερη) ανάβαση από τα 100μ υψόμετρο που είναι ο κρατήρας μέχρι τα 350μ που είναι η διασταύρωση, στις 12 το μεσημέρι, είναι κάπως. Η διαδρομή μέχρι Νικειά είναι ομαλή και η άφιξη μας στην πλατεία του χωριού συνοδεύτηκε από χειροκροτήματα και σφυρίγματα. Ούτε στο Tour de France. Η επιστροφή μαγεία: ισιάδι στα 400μ και η θάλασσα δίπλα, η Τήλος απέναντι και μετά κατηφόρα μέχρι τη βουτιά στους Πάλους. Πάντως ίσως καλύτερη ε επιλογή θα ήταν η διαδρομή να γίνει απόγευμα, αφού το ανηφορικό κομμάτι κινείται στο ανατολικό κομμάτι του βουνού.

Γυρνώντας από Νικειά

On the road again

H καλδέρα από τη Νικειά

Φτάνοντας στην Νικειά

Φτάνοντας στον κρατήρα

Το διάσελο πριν τον Εμπορειό, φανερώνει την καλδέρα

Εμπορειός

Ρόδος

Εκεί μείναμε μόνο μία μέρα, αλλά τα χιλιομετράκια μας τα κάναμε. Στην πόλη, αν και σχετικά ομαλή, δεν βλέπεις ποδηλάτες. Ωστόσο το ποδήλατο για έναν τουρίστα είναι πρακτική εναλλακτική στο να μετακινήσε με τα πόδια ή το λεωφορείο αφού οι αποστάσεις δεν είναι μικρές. Η πόλη είναι όμορφη (κυρίως η νέα, πόσο μεσαιωνική πολυκοσμία μπορεί να αντέξει κάποιος) και έχει ωραίες βόλτες: ο γύρος της τάφρου, ο παραλιακός δρόμος έξω από τα τείχη κυρίως το βράδυ, η ακρόπολη με την όμορφη θέα.

Οι διαδρομές έγιναν με ένα Specialized Sirrus και ένα Ιdeal Energetic. Mε αποσκευές μόνο το κομμάτι Λιβάδια-Έριστος (και τούμπαλιν), γιατί στα υπόλοιπα νησιά επιλέξαμε τη χλίδα του "credit card touring".

(φώτο Κ. Καταβούτας)

Νέα κατασκευή με πλίνθους στην Κάτω Ελάτη Τρικάλων.

2011-08-30T11:35:00.006+03:00

Αυτόν τον Αύγουστο ξεκινήσαμε να κατασκευάζουμε μία πλινθόκτιστη κατασκευή στην Κάτω Ελάτη Τρικάλων. Ήδη κατασκευάσαμε τα πλιθιά που απαιτούνται και το φθινόπωρο ελπίζουμε να ολοκληρωθεί ο ξύλινος σκελετός και η τοιχοποιία. Περιγραφή και φωτογραφίες εδώ. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Τouring στην ΒΑ Πελοπόννησο

2011-07-12T23:56:00.007+03:00

Φώτο από ένα ποδηλατικό mini tour στη δυτική ακτή του Σαρωνίκου. Κόρινθος (με προαστιακό) - Πόρος και επιστροφή με καράβι. Στο ενδιάμεσο διανυκτέρευση στην Αρχαία Επίδαυρο. Κατάφυτοι λόφοι και πανέμορφη θέα σε κάποια σημεία, που ταξιδεύοντας με αυτοκίνητο είναι ζήτημα αν τα προσέχει κανείς. Ένα σου κου μακριά από την πολή, δεν είναι απαραίτητο να σημαίνει ΙΧ και μποτιλιάρισμα στην επιστροφή. Η διαδρομή εδώ.

(φώτο Κ. Καταβούτας)

Πόσο "πράσινη" είναι η θέρμανση με βιομάζα?

2011-07-08T18:26:00.003+03:00

Πάντα είχα αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι οικολογικό το να θερμαίνεται κανείς με βιομάζα. Τα παραδοσιακά τζάκια δεν υπάρχει αμφιβολία ότι περισσότερο ψύχουν παρά θερμαίνουν ένα σπίτι. Αλλά τα "ενεργειακά" ή οι σόμπες ή οι καυστήρες με pellets? Σε μία αγροτική περιοχή που υπάρχουν γεωργικά υποπροϊόντα θα είχε νόημα, αλλά δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί στα δάση, το να υλοτομούνται για να θερμανθεί κάποιος χιλιόμετρα μακριά, δεν φαίνεται και πολύ σωστό. Ένα άρθρο που ενίσχυσε τις αμφιβολίες μου για τη θέρμανση με βιομάζα εδώ.

Βίντεο για την απεξάρτηση των πόλεων από το ΙΧ.

2011-05-25T22:51:00.005+03:00

Kατάφερα να δω τη σειρά από βίντεο MBA: Moving Beyond the Automobile που παρουσιάστηκαν στο www.streetfilms.org. Αν και απευθύνονται στην αμερικάνικη αστική πραγματικότητα παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον. Θίγονται θέματα όπως το σύστημα αστικών συγκοινωνίων πόλεων όπως η Κουριτίμπα (το έχουμε παρουσιάσει εδώ), η μείωση των αυτοκινητοδρόμων, αλλά και της ταχύτητας που κινούνται τα οχήματα μέσα στην πόλη. Νομίζω όμως ότι οι περισσότερο ενδιαφέρουσες αναφορές (και πιο πρωτότυπες) είναι οι αλλαγή των χρήσεων γης, έτσι ώστε να εξυπηρετούν τις μετακινήσεις με μέσα σταθερής τροχιάς και τα μέτρα για τη μείωση των διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης στις πόλεις (δικαιώνεται ο Έλληνας που τα γκαράζ τα έκανε γραφεία και διαμερίσματα). Ακολουθούν τα βίντεο που αφορούν τα συγκεκριμένα θέματα.

Για να δείτε όλα τα βίντεο εδώ.

Εντυπώσεις από το συνέδριο για τη δόμηση με χώμα στη Μασαλία.

2011-05-17T23:35:00.006+03:00

Στις 4-5 Μαίου βρέθηκα στη Μασαλία για ένα συνέδριο σχετικό με τη δόμηση με χώμα. Εκεί, ως μέλος των Μηχανικών της Γης, έκανα μία συγκριτική παρουσίαση κάποιων εθνικών κανονισμών, σχετικών με το χώμα, που ισχύουν σε κάποιες χώρες του κόσμου.

Το συνέδριο αυτό διοργανώθηκε στα πλαίσια του ευρωπαικού προγράμματος Terra Incognita. Σκοπός του προγράμματος αυτού είναι να καταγράψει φορείς και πρόσωπα που ασχολούνται με την κατασκευή ή τις επεμβάσεις χωμάτινων κτηρίων στην Ευρώπη. Κάποιες σκέψεις-συμπεράσματα από εκεί:

Είναι αξιοσημείωτο, αλλά και ελπιδοφόρο πόσο πολύς κόσμος ενδιαφέρεται για το χώμα πανευρωπαικά, δυσανάλογος με τον αριθμό των νέων κτηρίων που κατασκευάζονται.

Είναι επίσης ελπιδοφόρο, ότι αν και στην Ελλάδα όντως βρισκόμαστε πολύ πίσω τόσο σε επίπεδο συντήρησης των παραδοσιακών κτισμάτων και πόσο μάλλον σε νέα κτίσματα, θέματα που δεν έχουμε λύσει εδώ, αποτελούν ζητούμενο και πανευρωπαικά (θέσπιση προτύπων και κανονισμών, υποεκτίμηση της θερμικής συμπεριφοράς του χώματος, θεσμική κατοχύρωση της αυτοκατασκευής, αντισεισμική συμπεριφορά).

Βέβαια η αλήθεια είναι ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη οι εξελίξεις τρέχουν με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Στην Γερμανία ετοιμάζεται κανονισμός που θα περιγράφεται, αρκετά σε βάθος από ότι φάνηκε από την παρουσίαση, η συμπεριφορά και οι ιδιότητες των ωμόπλινθων, γίνεται έρευνα για το χώμα σαν δομικό υλικό, επαγγελματικές ενώσεις δημιουργούνται σε πολλές χώρες.

Σίγουρα ποτέ δεν θα φτάσουμε ποτέ να κατασκευάζουμε όλα τα σπίτια από χώμα. Από την άλλη χρειάζεται έρευνα και νέα πρότυπα, για να περιγραφούν οι ιδιότητες και τα όρια του σαν υλικού (κυρίως στο κομμάτι της σεισμικής συμπεριφοράς), ώστε να αποτελεί έναν οικολογικό, φτηνό και, γιατί όχι, διασκεδαστικό εναλλακτικό τρόπο δόμησης, τουλάχιστον για κάποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις κτηρίων. Για να δείτε την παρουσίαση εδώ.

Συνέδριο για τη δόμηση με χώμα.

2011-04-14T20:10:00.005+03:00

Στη Μασσαλία στις 4-5 Μαίου 2011, θα γίνει ένα συνέδριο σχετικά με τη δόμηση με χώμα στα πλαίσια του ευρωπαικού προγράμματος Terra Incognita. Tην πρώτη μέρα θα γίνει μία παρουσίαση της χωμάτινης αρχιτεκτονικής ανά την Ευρώπη, ενώ η δεύτερη μέρα είναι αφιερωμένη κυρίως σε εφαρμογές συντήρησης μνημείων από χώμα στη Γαλλία. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Σπίτι από χώμα στη φυλή των Ναβάχο.

2011-03-21T16:23:00.004+02:00

Το Design Build Bluff είναι ένα πρόγραμμα πρακτικής άσκησης φοιτητών αρχιτεκτονικής. Σε αυτό οι φοιτητές εφαρμόζουν τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής σε σπίτια που κατασκευάζουν με χαμηλό κόστος για τη φυλή των Ναβάχο.

Το τελευταίο παράδειγμα είναι ένα σπίτι που οι δύο του τοίχοι (σε νότο και δύση) είναι φτιαγμένοι με καλουπωτό χώμα (rammed earth). Δροσίζεται παθητικά και δεν είναι συνδεδεμένο στο δίκτου ηλεκτρισμού. Περισσότερα εδώ.

Ποδηλατώντας στα Μεσόγεια (και πίνοντας κρασί στα διαλείμματα).

2011-03-16T16:21:00.005+02:00

Την Κυριακή έλαβα μέρος στον τρίτο ποδηλατικό γύρο των οινοποιείων της Αττικής. Συγχαρητήρια σε όσους τον οργάνωσαν (έχουν οργάνωσει και άλλους δύο στη Νεμέα). Ήταν όντως εξαιρετική εμπειρία: η διαδρομή, τα κρασιά, ο καιρός, το γουρουνόπουλο στο τέλος. Αυτό που δεν περίμενα να με ενθουσιάσει ήταν το ίδιο το Αττικό τοπίο. Η δική μας εκδοχή της suburbia, τα (συχνά αυθαίρετα) σκόρπια εξοχικά, διαδέχονται μεγάλα τμήματα γης με ελαιώνες, αμπέλια, δαση που παράγουν προιόντα και αντιστέκονται (μάλλον λόγω συγκυριών) στην αστική διάχυση. Για πόσο ακόμα? (φώτο Κ. Καταβούτας)

Πισίνα κτισμένη με καλουπωτό χώμα.

2011-02-02T18:51:00.002+02:00

Σχεδιασμένη από το αρχιτεκτονικό γραφείο Vier, η πισίνα στην πόλη Toro, της Castilla La Mancha, είναι κτισμένη, όσον αφορά την εξωτερική τοιχοποία, από καλουπωτό χώμα (ή rammed earth ή pise ή tapial). To έργο κέρδισε το βραβείο Βιώσιμης Κατασκευής της Castilla La Mancha το 2005. Περισσότερες φωτογραφίες εδώ

Tί φοράμε στο ποδήλατο το χειμώνα?

2011-01-26T13:35:00.003+02:00

'Ενα ώραιο βιντεάκι με συμβουλές για ποδηλατικό ρουχισμό όταν κάνει κρύο.

Πώς να μετατρέψετε ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο σε "καλόγερο" για τα ρούχα

2011-01-11T23:55:00.010+02:00

Τώρα πού πέρασαν τα χριστούγεννα, μπορείτε να μεταμορφώσετε ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο σε "καλόγερο" - κρεμάστρα για τα ρούχα, μειώνοντας τον όγκο των σκουπιδιών που θα καταλήξουν στη χωματερή. Ιδού πως:

Αφήνουμε όλα τα κλαδιά να ξεραθούν

Kόβουμε όλα τα κλαδιά εκτός από κάποια επιλεγμένα σε κατάλληλο ύψος, τα οποία κόβουμε και αυτά σε απόσταση 4-5 πόντων από τον κορμό, έτσι ώστε να μπορούν να αντέξουν το βάρος ενός ρούχου.

Ξεφλουδίζουμε τον κορμό του δέντρου και μετά το περνάμε και με ένα γυαλόχαρτο

Στη συνέχεια το περνάμε με ένα βερνίκι

Έτοιμο

(φώτο Κ. Καταβούτας)

Συμμετέχει όντως το Ίντερνετ στην κλιματική αλλαγή?

2010-12-22T19:19:00.005+02:00

Είναι της μόδας να μετράμε το "οικολογικό αποτύπωμα" οποιασδήποτε ανθρώπινης δραστηριότητας: όχι στο βοδινό, όχι στο ταξίδι με αεροπλάνο, όχι στο μάνγκο που έφτασε από τη Βραζιλία. Όσο και αν αυτές οι ανάλυσεις δεν στερούνται βάσης, υποκρύπτουν, ίσως και ηθελημένα, την αυτονόητη αλήθεια: για την υπερθέρμανση του πλανήτη φταίει ο δυτικός υπερκατανωτικός τρόπος ζωής και η κυριαρχία του αυτοκινήτου.

Ένας από τους τομείς που σιγά σιγά πάει να ενοχοποιηθεί είναι και το Ίντερνετ. Πρέπει να νιώθουμε ένοχοι κάθε φορά που "γκουγκλάρουμε" κάτι ή κάνουμε "like" τη φωτογραφία του πρώην συμμαθητή μας από τις καλοκαιρινές του διακοπές? Εδώ μπορείτε να δείτε μια ανάλυση που παρουσιάζει με "ουδέτερο" και εποπτικό τρόπο το πόσο συμμετέχει το ίντερνετ στην κλιματική αλλαγή. Το δικό μου συμπέρασμα: μάλλον πρέπει να goοglαρουμε άφοβα και να πάρουμε το ποδήλατο στη δουλειά (ε όχι και να δουλεύουμε από το σπίτι κάθε μέρα!!).

Eργαστήριο χώματος στην Οικογιορτή (Πάρκο Τρίτση)

2010-12-07T15:31:00.018+02:00

Τρείς ομάδες: το Σαλιγγάρι, η Αρχιτεκτονική χωρίς Σύνορα και οι Μηχανικοί της Γης.

Τρείς τεχνικές: το Cob, το pise (ή rammed earth ή tapial ή κοπανητό χώμα) και οι πλινθοι (πλιθιά).

Τρεις κατασκευές (μία για κάθε τεχνική): ένας ξυλόφουρνος, ένα παγκάκι και ένας μικρός τοιχίσκος.

Τρεις ημέρες (το πρώτο παρασκευο-σαββατο-κύριακο) του Οκτώβρη, στο πάρκο τρίτση, στην οικογιορτή.

Σαν μέλος των μηχανικών της Γης πήρα μέρος στο εργαστήριο αυτό και με καθυστέρηση παρουσιάζω κάποιες φωτογραφίες.

Παγκάκι (pise)

Την πρώτη μέρα τελείωσε η θεμελίωση (πέτρα με κονίαμα μείγμα με βάση τον ασβέστη και το κουρασάνι)

Tη δεύτερη μέρα άρχισε το κοπάνημα. Στρώσεις χώματος των 10εκ. που μετά το κοπάνημα έφταναν τα 5 εκ.

Στο τέλος του τριημέρου, το ξεκαλούπωμα μας αποζημιώνει και φανερώνει μια μικρή αστοχία στη γωνία

Την επόμενη βδομάδα επιστροφή για να μπουν τα ξύλα που προστατεύουν από τη βροχή και επιτρέπουν στον επισκέπτη να καθήσει. Πόσο θα αντέξει? Άγνωστο, προσεχώς μετά το χειμώνα θα φανεί και θα φωτογραφηθεί ξανά.

Ξυλόφουρνος - pise

Πλιθιά

(φώτο Κ. Καταβούτας)

Παιδικός σταθμός κτισμένος με χώμα

2010-11-25T23:13:00.012+02:00

Η δόμηση με χώμα συχνά αντιμετωπίζεται σαν κάτι που έχει θέση στις διηγήσεις των παππούδων ή στην καλύτερη σε μία γενικότερη προσπάθεια επιστροφής "στα χωριά" (άραγε μπορούμε και θέλουμε όντως κάτι τέτοιο;). Αντίθετα πολλά παραδείγματα στην Ευρώπη, μας δείχνουν ότι η οικολογική δόμηση και συγκεκριμένα αυτή με υλικό το χώμα, έχει θέση και στα κέντρα των πόλεων.

Εκεί στα περίχωρα της Βαρκελόνης, εγκαινιάστηκε ένας παιδικός σταθμός κατασκευασμένος από χώμα, συγκεκριμένα από ωμόπλινθους και τοίχους από κοπανητό χώμα (γνωστό και ως rammed earth ή tapial). Mάλιστα οι πλίνθοι αποτελούν και το φέροντα οργανισμό του κτιρίου και δεν χρησιμεύουν απλά για πλήρωση (βέβαια εκεί δεν έχουν σεισμούς). Για θερμομόνωση χρησιμοποίηθηκε φελλός, η στέγη είναι καλυμμένη με χώμα και οι θόλοι με επαναχρησιμοποιημένα πλακάκια (με την παραδοσιακή τεχνική trencadis).

Περισσότερα εδώ και πιο πολλές φώτο εδώ.

Εγκαταλελειμένοι σιδηροδρομικοί σταθμοί στην Πελοπόννησο

2010-11-10T16:19:00.007+02:00

Η δημιουργία του σιδηροδρομικού δικτύου στην Πελοπόννησσο ήταν από τα πρώτα σημαντικά έργα του νέου τότε ελληνικού κράτους. Ένωσε τα χωριά μεταξύ τους, πολύ πριν φτάσει ο "αμαξιτός" δρόμος και έδωσε ώθηση στην υποτυπώδη βιομηχανία και στο εμπόριο της εποχής. Οι σιδηροδρομικοί δε σταθμοί είναι κυρηγμένοι σαν νεώτερα μνημεία στο σύνολο τους. Αποτελούν ένα από τα πρώτα δείγματα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Το κομμάτι του δικτύου Τρίπολη-Καλαμάτα παραμένει ανενεργό πάνω από 10 χρόνια, παρά την πρόσφατη ανακαίνιση της επιδομής του. Οι σιδηροδρομικοί σταθμοί παραμένουν έρημοι ή στην καλύτερη έχουν γίνει αυτοσχέδια καφενεία. Ακόμα και αν καταλήξουμε ότι η επαναλειτουργεία της γραμμής δεν είναι βιώσιμη με τα σημερινά δεδομένα (είναι άραγε βέβαιο αυτό;), οι λιτοί σταθμοί βρίσκονται εκεί αναζητώντας μία νέα χρήση, που να μπορεί να δώσει μια κάποια ζωντάνια στους έρημους αυτούς οικισμούς. (οι φώτο τραβήχτηκαν από εμένα τον Οκτώβριου του 2010)

Υπόσκαφα σπίτια στην Ισπανία (μέρος 2)

2010-10-26T20:38:00.004+03:00

Στο Guadix της Ανδαλουσίας βρίσκεται η μεγαλύτερη συνοικία υπόσκαφων σπιτιών στην Ευρώπη. Περισσότερα γι' αυτά εδώ.

Το Μadridejos βρίσκεται αρκετά βορειότερα, στην επαρχία Castilla-La Mancha κοντά στο Τολέδο. Εδώ τα υπόσκαφα σπίτια ήταν εξ' ολοκλήρου θαμένα στο έδαφος, δεν είχαν ούτε μία όψη που να βλέπει στο δρόμο. Το γιατί υπήρχε στο συγκεκριμένο χωριό να χτίζουν με αυτό τον τρόπο παραμένει άγνωστο, αφού κάτι ανάλογο δεν συναντάται στη γύρω περιοχή. Παλιότερα πάνω από το μισό χωριό ήταν χτισμένο έτσι. Πρίν ένα ζευγάρι παντρευτεί κάθε Σαββατοκύριακο το αφιέρωνε στο "σκάψιμο" του μελλοντικού του σπιτικού. Τα σπίτια ήταν πιο φτωχικά από το Guadix, και σήμερα ελάχιστα κατοικούν σε τέτοια σπίτια αφού υπήρχαν προβλήματα υγρασίας και απορροής των ομβρίων.

Το χωριό το επισκέφτηκα το 2005, αλλά ένα format του σκληρού κατέστρεψε όλο το φωτογραφικό υλικό . Βρήκα όμως στο δίκτυο δύο ηλεκτρονικά άλμπουμ με φωτογραφίες με υπόσκαφα σπίτια, από έναν τοπικό φωτογράφο. Ενδιαφέροντα αν και λίγο φλύαρα. Εδώ και εδώ

Ποδηλάτες Vs Tυφλοί

2010-10-19T15:12:00.006+03:00

Χρήσιμοι οι ποδηλατόδρομοι σίγουρα. Ωστόσο βλέποντας έναν από αυτούς να διασχίζει το διάδρομο τον τυφλών, απορεί κανείς με το πώς σχεδιάζονται και υλοποιούνται κάποιοι από αυτούς. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Σπίτια από άχυρο στη blogοσφαιρα

2010-10-13T19:33:00.003+03:00

Τα σπίτια από άχυρο είναι η νέα "τάση" στην οικολογική δόμηση και όχι άδικα. Κτίζονται γρήγορα και εύκολα, είναι φτηνά, προσφέρουν εξαιρετική μόνωση και μπορούν να συνδυαστούν με ξύλινο φορέα για να προσφέρουν αντοχή στο σεισμό.

Δύο λοιπόν blog που περιγράφουν την κατασκευή σπιτιών από άχυρο σε Ελλάδα και Ισπανία:

το http://www.elpozodelavid.blogspot.com/ και το http://axirospito.blogspot.com/

Τοίχοι από άχυρο, ηλικίας 200 ετών.

2010-10-08T13:44:00.004+03:00

Από το blog http://bioconstruccion.blogspot.com φωτογραφίες εσωτερικών τοίχων από άχυρο κριθαριού στη βόρεια Ισπανία. Το κτήριο είναι 200 ετών και η ανακαίνιση αποκάλυψε αυτό το παραδοσιακό σύστημα δόμησης. Σαν επίχρισμα είχε χρησιμοποιηθεί χώμα και αργότερα ασβέστης.

Eργαστήριο δόμησης με χώμα

2010-09-29T17:12:00.006+03:00

Το Σάββατο και την Κυριακή 1-2 Οκτωβρίου, μετά τις 11 π.μ. στα πλαίσια της Οικογιορτής διοργανώνεται εργαστήριο γνωριμίας με το χώμα σαν υλικό, από το "Σαλιγκάρι", τους "Μηχανικούς της Γης" και την "Αρχιτεκτονική χωρίς σύνορα". Συγκεκριμένα θα παρουσιαστεί η δόμηση με πλιθιά- adobe, καλουπωτό χώμα-rammed earth και θα κατασκευαστεί και ένας φορητός ξυλόφουρνος με τη μέθοδο με τη μέθοδο cob. Για το πρόγραμμα στο www.oikogiorti.gr

Πλιθιά στα Τρίκαλα (μέρος 2): μία μαρτυρία

2010-09-16T14:10:00.006+03:00

Είχαμε παρουσιάσει φωτογραφίες από πλινθόκτιστα στα Τρίκαλα και μία αδρή περιγραφή του τρόπου κατασκευής τους. Για να διαβάσετε το άρθρο εδώ.

Ψάχνοντας στο δίκτυο βρήκαμε αυτές τις φωτογραφίες από το blog www.tovaltino.blogspot.com του Δ. Τσιγάρα. Απεικονίζουν σκηνές από την κατασκευή πλίνθων.

Στο ίδιο άρθρο και μία μαρτυρία τουΝίκου Απόχα που κατασκεύαζε πλιθιά παλιότερα. Για να το διαβάσετε εδώ.

Πλινθόκτιστα στη Φλώρινα

2010-07-31T10:27:00.006+03:00

Το κτίσιμο με χώμα ήταν διαδεδομένο στη Φλώρινα και στις γύρω περιοχές, είτε με τη μορφή πλίνθων, είτε σε συνδυασμό με ξύλο ή καλάμια (μπαγδατί). Πολλές φορές το ισόγειο ήταν φτιαγμένο από πέτρα και ο πρώτος όροφος με πλιθιά. Ο τρόπος δόμησης αυτός αποκαλύπτεται στα παλιά ή ετοιμόροπα σπίτια των Πρεσπών και της Φλώρινας που ακολουθούν (φώτο Κ. Καταβούτας):

Kτήριο Eastgate στη Ζιμπάμπουε. Μία εφαρμογή βιομίμησης.

2010-07-04T11:26:00.006+03:00

Η βιομίμηση (biomimicry) είναι ο κλάδος της επιστήμης, που αναζητάει λύσεις σε προβλήματα σχεδιασμού και τεχνικής, βασιζόμενος σε παρατηρήσεις από τη φύση. Περισσότερα εδώ.

Η πιο γνωστή (και η μοναδική που γνωρίζω εγώ τουλάχιστον) εφαρμογή της στον κτηριακό τομέα είναι το εμπορικό κέντρο Eastgate στη Χαράρε της Ζιμπάμπουε. Ο σχεδιασμός βασίστηκε στον τρόπο που κατασκευάζουν τις φωλιές τους οι τερμίτες. Έχουν ύψος μέχρι 1 μέτρο και διατηρούν σταθερή τη θερμοκρασία όλο το χρόνο, ανοίγοντας και κλείνοντας συνεχώς αγωγούς πλευρικά που οδηγούν σε ένα μεγάλο κατακόρυφο αγωγό που βοηθάει στο φυσικό αερισμό. Το ρόλο αυτό στο κτήριο παίζει ένα μεγάλο αίθριο, ενώ ο άερας μπαίνει από το ισόγειο, ψύχεται ή θερμαίνεται από τη μάζα του μπετόν, ανεβαίνει κατακόρυφα με βοήθεια ανεμιστήρων στο πρώτο επίπεδο και κατανέμεται μέσα στο κτήριο με αεραγωγούς. Με τον τρόπο αυτό στο κτήριο δεν χρειάζεται μηχανική θέρμανση ή ψύξη και η ενέργεια που καταναλώνει είναι το 10% ενός συμβατικού κτηρίου.

Θερινό Άλεικατ

2010-06-29T16:02:00.002+03:00

BedZed, μία πρότυπη πράσινη γειτονιά στο Λονδίνο.

2010-05-21T13:50:00.010+03:00

To ΒedZed είναι ίσως η πιο γνωστή οικολογική συνοικία της Ευρώπης, την οποία επισκέφτηκα πριν δύο μήνες. Να λοιπόν τι είδα εκεί μαζί με κάποια πράγματα που διάβασα για το έργο αυτό.

Αυτό που ξεχωρίζει το BedZed από ανάλογες προσπάθειες, είναι το ότι εκτός από το να εφαρμόζει τις αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού και να βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση του κτηρίου, προσπαθεί να μειώσει το γενικότερο περιβαλλοντικό του αποτύπωμα του έργου, αλλά και του τρόπου ζωής αυτών που κατοικούν στη συνοικία αυτή. Αυτό επιχείρησε να το κάνει επαναχρησιμοποιώντας οικοδομικά υλικά από παλιότερα έργα και προσπαθώντας να προωθήσει έναν τρόπο ζωής χαμηλών εκπομπών CO2 (μέσω της χρήσης ποδηλάτου, των μεικτών χρήσεων γης, της καλλιέργειας λαχανικών στις αυλές κλπ).

Στόχος της BioRegional, της εταιρείας που ανέλαβε το σχεδιασμό είναι το OnePlanetLiving, το να δημιουργήσει σπίτια και πόλεις, οι κάτοικοι των οποίων να χρησιμοποιούν τόσες φυσικές πηγές, όσες απαιτούν οι αρχές τις αειφορίας.

Βιοκλιματικός-ενεργειακός σχεδιασμός

Τα κτήρια είναι κτισμένα κατά μήκος ενός άξονα ανατολής- δύσης. Στη νότια όψη υπάρχει ένα θερμοκήπιο που θερμαίνει το σαλόνι και το κυρίως υπνοδωμάτιο . Στη βόρεια όψη τα ανοίγματα είναι ελάχιστα και εκεί βρίσκονται τα γραφεία ( στη συνοικία συνυπάρχουν η χρήση της κατοικίας και των γραφείων). Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν 30 εκ πετροβάμβακα για θερμομόνωση, ενώ τα υαλοστάσια είναι διπλά στη νότια όψη και τριπλά στις υπόλοιπες, με αργό στο ενδιάμεσο και low-e. Επιλέχτηκαν υλικά με μεγάλη θερμοχωρητικότητα, έτσι ώστε το κτήριο να έχει μεγάλη θερμική αδράνεια και να αποδίδει με καθυστέρηση τη θερμότητα που προσλαμβάνει. Δόθηκε έμφαση στο να αποφευχθούν θερμογέφυρες, γιατί επηρεάζουν δυσανάλογα πολύ τα πολύ καλά μονωμένα σπίτια δημιουργώντας φαινόμενα συμπύκνωσης. Αποτέλεσμα αυτών είναι τα σπίτια να ζεσταίνονται με τα ηλιακά κέρδη και τα κέρδη από τη θερμότητα που εκπέμπουν οι κάτοικοι και οι ηλεκτρικές συσκευές και μικρό ποσοστό των κατοίκων να χρησιμοποιεί ηλεκτρική θέρμανση κάποιες κρύες νύκτες τους χειμώνα.

Οι βόρειες όψεις είναι σημαντικά μικρότερες για να μειώνονται οι θερμικές απώλειες

Η είσοδος στο σπίτι γίνεται μέσω του θερμοκηπίου

Το παράθυρο του καθιστικού επικοινωνεί με το θερμοκήπιο

Η κουζίνα που είναι "τυφλή" φωτίζεται μέσω ενός φωταγωγού από το βόρειο άνοιγμα

Το βόρειο άνοιγμα έχει χειροκίνητο σύστημα που διευκολύνει το διαμπερή αερισμό

Ανατολικός τοίχος μεγάλου πάχους και με μικρά ανοίγματα

Επιλογή υλικών κατασκευής

Στόχος του έργου ήταν το να διερευνήσει το κατά πόσο ήταν τεχνικά και οικονομικά εφικτό να βρεθούν υλικά κατασκευής με μικρό οικολογικό αποτύπωμα κυρίως υλικά από κατεδαφίσεις παλιότερων κτηρίων και υλικά που κατασκευάζονται σε μια ακτίνα 50χλμ από το έργο. Σε κάποιες περιπτώσεις ήταν εφικτό να χρησιμοποιηθούν επανακτημένα υλικά (δομικός χάλυβας, σκύρα για το υπόστρωμα των δρόμων, εσωτερικές πόρτες έστω και μέσω ενός πολύπλοκου συστήματος), σε κάποιες άλλες όχι (πλάκες πεζοδρομίων, ξύλο για εξωτερική επένδυση). Το συμπέρασμα ήταν ότι θα ήταν πιο εύκολο να επιτευχθεί κάτι τέτοια αν αυξανόταν η ζήτηση για τέτοια υλικά, γεγονός που θα έκανε βιώσιμη τη δημιουργία επιχειρήσεων που να συλλέγουν και να διανέμουν οικοδομικά υλικά για επανάχρηση.

Για όποια υλικά δεν υπήρχε η δυνατότητα επανάχρησης, επιλέχθηκαν τοπικά υλικά(52% των υλικών κατασκευάστηκαν σε μια ακτίνα 50χλμ) και με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα (ξύλο και όχι PVC για κουφώματα, πιστοποιημένη ξυλεία FSC).

Mείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος

Στα αρχικά σχέδια υπήρχε ένα σύστημα βιολογικού καθαρισμού καθώς και ένα σύστημα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και ζεστού νερού χρήσης με καύσιμο βιομάζα από τοπικές φυτείες ξύλου. Κάτω από τα δάπεδα των σπιτιών υπάρχουν δεξαμενές συλλογής βρόχινου νερού, ενώ υπάρχει και μηχανικό σύστημα αερισμού με εναλλάκτη θερμότητας (η απόληξη του είναι αυτές οι πολύχρωμες καμινάδες).

Έμφαση δόθηκε στη μείωση του αποτυπώματος των κατοίκων μέσω δράσεων που επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή. Δημιουργήθηκαν γραφεία, καταστήματα, ένα μπαρ, χώροι συνεύρεσης και μία πλατεία με σκοπό τη μείωση των καθημερινών μετακινήσεων των κατοίκων, φυτεύτηκαν χώροι ώστε να καλλιεργούν τα δικά τους κηπευτικά, δημιουργήθηκε σύστημα ενοικίασης αυτοκινήτων με την ώρα, ενώ μέσα στη συνοικία δεν υπάρχουν θέσεις στάθμευσης, σε αντίθεση με τα ποδήλατα για τα οποία υπήρξε μέριμνα. Στόχος η μείωση του αποτυπώματος που δημιουργείται από τις μετακινήσεις για εργασία, ψώνια και αναψυχή.

Οι δρόμοι της συνοικίας απευθύνονται στους πεζούς και τα ποδήλατα και όχι στα ΙΧ
Στα νότια θερμοκήπια είναι ενσωματωμένα και φωτοβολταικά

Αερογέφυρες βοηθούν την επικοινωνία των κατοίκων, ενώ οι στέγες φυτεύονται με βλάστηση και κηπευτικά. Διακρίνονται και οι καμινάδες του μηχανικού εξαερισμού

Αποτελέσματα-Προβλήματα

7 χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας η BioRegional δημοσίευσε μία αναφορά με τα αποτελέσματα του έργου. Κάποιο από τους στόχους του προγράμματος επιτεύχθηκαν: οι κάτοικοι του BedZed καταναλώνουν 45% λιγότερο ρεύμα, 81% λιγότερη ενέργεια για θέρμανση, 50% νερό από το δίκτυο και παράγουν 66% λιγότερα σκουπίδια από τη γύρω περιοχή. Ο στόχος όμως ο μέσος κάτοικος να χρησιμοποιεί πόρους που αντιστοιχούν σε 1,7 πλανήτες από 3 που είναι αυτή τη στιγμή δεν επιτεύχθηκε (2,4 αυτή τη στιγμή). Ο κύριος λόγος είναι ότι κάποια συστήματα δεν ήταν αποδοτικά σε ένα έργο τόσο μικρού μεγέθους και σταμάτησε η λειτουργίας του (όπως το σύστημα βιολογικού καθαρισμού, η μονάδα συμπαραγωγής, η παραγωγή ηλεκτρικού μέσω φωτοβολταικών για να φορτίζονται ηλεκτρικά αυτοκίνητα) και κυρίως γιατί μεγάλο μέρος του αποτυπώματος προέρχεται από δραστηριότητες που συμβαίνουν εκτός τόπου κατοικίας (αεροπορικά ταξίδια, παραγωγή ηλεκτρικού με ορυκτά καύσιμα κλπ).

Συμπέρασμα

Αν ένα τόσο πολύπλευρο και πολυδιάστατο έργο φτάνει σε τόσο «μετριοπαθή» αποτελέσματα, φαίνεται πόσο μεγάλες αλλαγές πρέπει να κάνουμε στον καθημερινό τρόπο ζωής μας για να φτάσουμε ένα επίπεδο «αειφορίας». Από την άλλη το BedZed δείχνει ότι με προσεκτική μελέτη και οικονομίες κλίμακας που θα προκύψουν στο μέλλον, είναι εφικτό αυτό το αειφορικό επίπεδο να έχει «λογικές» υποχωρήσεις από το σημερινό υπερκαταναλωτικό τρόπο ζωής και δόμησης.

Tα περισσότερα στοιχεία είναι από τα πολύ ενδιαφέροντα φυλλάδια που πωλούνται στο κέντρο υποδοχής επισκεπτών του BedZed. Oι φώτο τραβήχτηκαν από εμένα.

Περισσότερα στο www.bioregional.com

Εκδηλώσεις αλληλεγγύης στον παιδικό σταθμό "Munting Nayon"

2010-04-29T14:00:00.002+03:00

H Φιλιπινέζικη κοινότητα στην Ελλάδα λειτουργεί από το 1994 έναν πρότυπο παιδικό σταθμό, στον οποίο φιλοξενούνται παιδιά μεταναστών, σε ένα όμορφο περιβάλλον και με διευρυμένο ωράριο. Ο σταθμός αντιμετωπίζει το κίνδυνο να κλείσει γιατί για να αποκτήσει την άδεια λειτουργίας πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις στο κτήριο. Την 1 και 2 Μαιού διοργανώνονται 2 εκδηλώσεις αλληλεγγύης:

- Το Σάββατο 1 Μαϊου στις 2.00μμ

ένα απόγευμα με ρεμπέτικη μουσική και φιλιππινέζικη κουζίνα

στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, Φωκίωνος Νέγρη 42,

- Την Κυριακή 2 Μαϊου στις 1.00μμ

Πικνικ Αλληλεγγύης, μουσικής, χορού και φαγητού Φιλιππίνων, και καραόκε.

στα Εξάρχια, στο Πάρκο Ναυαρίνου & Ζωοδόχου Πηγής

Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για το Munting Nayon και την καμπάνια διάσωσής του.

Τα πλινθόκτιστα των Τρικάλων.

2010-04-12T18:27:00.009+03:00

Η δόμηση με χώμα, αποτελεί έναν τρόπο δόμησης που διεθνώς κερδίζει συνεχώς έδαφος. Είναι οικολογικός γιατί χρησιμοποιεί φυσικά υλικά, συχνά τα προιόντα εκσκαφής του κτηρίου, προσφέρει αυξημένη θερμική αδράνεια, που μειώνει τις ανάγκες για θέρμανση και ψύξη. Στο παρόν παρουσιάζεται το πώς έκτιζαν με χώμα στα πεδινά των Τρικάλων και μία μακροσκοπική και χονδροειδή εκτίμηση της κατάσταση τους σήμερα.

Μετά τη δεκαετία του '30 οι χωρικοί των Τρικάλων εγκατέλειπαν σταδιακά τη νομαδική ζωή, εδραιώνονταν σε σταθερούς οικισμούς, οπότε υπήρχε η ανάγκη για κατοικίες σταθερές, αντοχής, λειτουργικές και οικονομικές. Στο θεσσαλικό κάμπο όπου το χώμα αφθονούσε η δόμηση με πλίνθους (πλιθιά, adobe) ήταν μονόδρομος.

Διαδικασία

Τα σπίτια τα κατασκεύαζαν έμπειροι μάστοροι, και τουλάχιστον στην περιοχή απ' όπου κατάγομαι, την Κάτω Ελάτη Τρικάλων, ονομαστοί ήταν αυτοί από το Ξυλοπάροικο Τρικάλων. Αυτοί περιόδευαν από χωριό σε χωριό ανάλογα με τις παραγγελίες, ενώ ο χωρικός που ήθελε να αποκτήσει το σπίτι του, είχε την υποχρέωση να του προσφέρει τροφή και στέγη για όσο διάστημα διαρκούσαν οι εργασίες. Το συνεργείο αποτελούσαν 4-5 άτομα ο πρωτομάστορας ασχολούνταν με τις γωνίες και την εξωτερική παρειά της τοιχοποίας, ο δεύτερος μάστορας με το υπόλοιπο τμήμα της τοιχοποίας, ενώ οι βοηθητικοί ανακάτευαν τη λάσπη, έκοβαν πλιθιά και τα μετέφεραν.

Τρόπος κατασκευής

Κάθε χωριό είχε ένα σημείο απ' όπου μάζευαν χώμα για τα πλιθιά των σπιτιών του χωριού, προφανώς το σημείο είχε επιλεγεί από προηγούμενη εμπειρία. Το χώμα αυτό το ανακάτευαν με νερό, προσέθεταν άχυρο και το έβαζαν σε ξύλινες μήτρες (οι περισσότερες 6x1 ή 4x3). Oι διαστάσεις των πλίνθων ήταν συνήθως 33x13x8 εκατοστά. Τα πλιθιά τα άφηναν στον ήλιο για να ξεραθούν και στη συνέχεια κατασκεύαζαν την τοιχοποιία, χρησιμοποιώντας για κονίαμα τον ίδιο τύπο χώματος χωρίς άχυρο αυτή τη φορά. Επίχρισμα αρχικά δεν υπήρχε ή χρησιμοποιούνταν λάσπη (χώμα χωρίς άχυρο). Ο τρόπος δόμησης σε εξωτερική και εσωτερική τοιχοποιία φαίνεται παρακάτω.

Σχήμα που δείχνει πώς χτίζονταν οι εξωτερικοί τοίχοι.

Eσωτερικός τοίχος

Εξωτερικός τοίχος, διακρίνονται το ξύλινο πρέκι και το ξύλινο σενάζ στο ύψος του πρεκιού. Η φώτο είναι από αχυρώνα. Σε κατοικίες έβαζαν σενάζ και στο ύψος της ποδιάς ή/και μεταξύ ποδιάς και πρεκιού.

Τυπολογίες

Υπάρχουν μονώροφες κατοικίες (μονές), διώροφες κατοικίες(δίπατα) και διώροφες αποθήκες-στάβλοι γνωστές και ως αχυρώνες.

Οι μονώροφες είναι ορθογωνικές διαστάσεων 13X5 περίπου. Με τη μεγάλη διάσταση και την είσοδο να κοιτάει προς το νότο. Μπροστά από την είσοδο βρίσκονταν και ένα σκεπασμένο μπαλκονάκι 2x2 μέτρων περίπου. Το σπίτι αποτελούνταν από τρία δωμάτια, διαστάσεων 4x4 μέτρων το καθένα. Πίσω από την είσοδο η σάλα ή χαγιάτι και εκατέρωθεν δύο δωμάτια, το «καλό» και το «καθημερινό». Αυτά χρησιμοποιούνταν σαν υπνοδωμάτιο, χώρο υποδοχής κλπ ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας και τις καιρικές συνθήκες. Το μαγείρεμα, η υγιείνη και το πλύσιμο γίνονταν έξω από το σπίτι. Με τα χρόνια προστέθηκαν επιπλέον δωμάτια (κουζίνες, μπάνια κλπ) για να καλύψουν τις σύγχρονες ανάγκες, ενώ οι παλιοί ανεπίχριστοι τοίχοι καλύφτηκαν με ασβέστη και έτσι πλέον λίγα σπίτια διατηρούν την αρχική τους μορφή.

Μονώροφη κατοικία του 1947 στην Κάτω Ελάτη, όπως είναι σήμερα.

Οι διώροφες κατοικίες αρχικά είχαν τα δωμάτια στον όροφο, ενώ στο ισόγειο ήταν το κατώι. Η είσοδος γίνοταν από εξωτερική σκάλα που κατέληγε σε ένα μικρό εξώστη. Αργότερα τα κατώγια μετατράπηκαν σε κατοικίσιμους χώρους, συνήθως κουζίνες και τα ζώα μετακινήθηκαν στους αχυρώνες. Τα δάπεδα στους όροφους ήταν από ξύλο.

Διώροφες κατοικίες στην Κάτω Ελάτη Τρικάλων, κτισμένες τη δεκαετία του '30 και '40 (όλες κατοικούνται και σήμερα, πολλές από μόνιμους κατοίκους)

Ξύλινη εσωτερική σκάλα

Διώροφες κατοικία στην Κάτω Ελάτη διακρίνονται η βόρεια (ένα άνοιγμα) και ανατολική όψη (δύο ανοίγματα)

Κοινό χαρακτηριστικό τον κατοικιών ότι τοποθετούνταν αυστηρά στραμμένα προς το νότο, στρέφοντας συχνά τα νώτα προς τους δρόμους. Τα ανοίγματα μικρά, ήταν σχεδόν όλα προς το νότο.

Οι όγκοι ήταν απλοί, για λόγους ευκολίας αλλά και στατικής επάρκειας (στα κτήρια από φέρουσα τοιχοποία το ιδανικό σχήμα είναι το παραλληλεπίπεδο).

Οι αχυρώνες ήταν διώροφα κτήρια όπου έμεναν τα οικόσιτα ζώα και φυλάσονταν οι ζωοτροφές. Είχαν μεγάλο ύψος και είχαν ξύλινη στέγη.

Κατοικία στον Πύργο Τρικάλων. Διακρίνονται δύο διαφορετικές στρώσεις επιχρίσματος.

Αχυρώνα στο Μέλιγο Τρικάλων

Ξύλινη στέγη σε αχυρώνα

Εξωτερική σκάλα σε αχυρώνα

Σε όλα τα κτήρια η θεμελίωση γίνονταν σε λιθοδομή από πέτρες από τον Πηνειό σε ύψος μέχρι 50εκ από το έδαφος περίπου και σε βάθος 40-50εκ. Αυτό γίνοταν για ομοιόμορφη κατανομή των τάσεων και προστασία της πλινθοδομής από την υγρασία. Στις κατοικίες οι στέγες χωρίζονταν με τον κατοικίσιμο χώρο από ένα οριζόντια διάφραγμα από καλάμια, λάσπη και βότσαλα, το γνωστό μπαγδατί.

Παρούσα κατάσταση - Παθολογίες

Τα κτίσματα δέχτηκαν πολλές μετατροπές, όσο αυξάνονταν οι ανάγκες του αγροτικού πληθυσμού που τα κατοικούσε. Προστέθηκαν κουζίνες, λουτρά, γκρεμίστηκαν ή προστέθηκαν χώροι. Για τις προσθήκες ή τις κατασκευές νέων σπιτιών μετά το '60 χρησιμοποιούνταν τούβλα ή τσιμεντόλιθοι. Τα πλινθόκτιστα συχνά εξωτερικά σοβαντίζονταν για λόγους αισθητικής και προστασίας, έτσι είναι συχνά δύσκολο κανείς να ξεχωρίσει από τι υλικό είναι φτιαγμένο ένα σπίτι αν δεν ρωτήσεις κάποιον παλαιότερο που θυμάται. Τα κτήρια που συντηρούνταν σωστά δεν παρουσιάζουν σοβαρές βλάβες. Στα υπόλοιπα η κυριότερη αιτία βλαβών είναι η επαφή με το νερό. Ένα σπασμένο κεραμίδι, μία διαρροή σε κάποιον αγωγό ύδρευσης, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη. Γι'αυτό οι σκεπές κατασκευάζονταν με μία προεξοχή 50εκ. περίπου, την αστρέχα, για να προστετεύουν την τοιχοποιία από τη βροχή. Ένα ρητό που θυμούνται οι παλιότεροι λέει: "Προστάτεψε με από το νερό, να σε φυλάξω από το σεισμό". Όσον αφορά το θέμα της στατικής αντοχής, τα κτήρια δεν έχουν δοκιμαστεί σε σεισμικές καταπονήσεις καθ' ότι η περιοχή δεν δέχτηκε ισχυρό σεισμό τον τελευταίο αιώνα, με εξαίρεση ίσως το σεισμό του Βόλου τη δεκαετία του '50. Ωστόσο τα κτήρια φαίνεται να έχουν συμπεριφερθεί καλά σε στατικές καταπονήσεις, ακόμα και σε περιπτώσεις, όπως στις αχυρώνες, που έχουν παραμείνει εκτεθειμένα για χρόνια. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν διώροφα τα οποία 60 και πλέον χρόνια μετά την κατασκευή τους κατοικούνται, αν και παραμένουν ανεπίχριστα.

Διώροφη κατοικία με μερική κατάρρευση

Τα κτίσματα αυτά φτιάχτηκαν σε μια διαφορετική εποχή, με διαφορετικές ανάγκες και πολύ πιο έντονους τεχνικούς και οικονομικούς περιορισμούς. Το να προστατεύσουμε κάποια από αυτά έχει σίγουρα μια κάποια αξία. Το να προσπαθήσουμε να αντιγράψουμε αυτόν τον τρόπο δόμησης στο σήμερα είναι μάλλον μάταιο. Αυτό που έχει πιστεύω μεγαλύτερη αξία, είναι να πάρουμε όσα διδάγματα μπορούμε από τη λαική αρχιτεκτονική και να τα συνδιάσουμε με τις σύγχρονες αντιλήψεις και την επιστημονική μέθοδο για να φτιάξουμε ασφαλείς, οικολογικές, λειτουργικές κατασκευές από χώμα. Το αν είναι εφικτό είναι ένα θέμα...

(Οι πληροφορίες είναι από προφορικές διηγήσεις παλιοτέρων και από το βιβλίο Το Βαλτινό του Ευαγ. Στάθη. Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν τον Απρίλη του 2010 από τον γράφοντα).

Aνεμογεννήτριες: μέχρι που?

2010-03-31T18:57:00.007+03:00

H παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, στην κορυφή ενός βουνού αρκετά κοντά στην Αθήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκεί που βρίσκεται το κολωνάκι, σύντομα θα βρίσκονται ανεμογεννήτριες για να τροφοδοτήσουν με "πράσινη" ενέργεια την πρωτεύουσα.

Δεν διαφωνεί κανείς ότι τα αιολικά πάρκα είναι απαραίτητα στην προσπάθεια της απεξάρτησης μας από τα ορυκτά καύσιμα. Εξαντλήσαμε όμως όλες τις περιοχές με αξιόλογο αιολικό δυναμικό για να φτάσουμε στα κορφοβούνια; Έχουμε καταφέρει να φτιάξουμε κτήρια πιο αποδοτικά, που είναι σαφώς φτηνότερο; Οι άλλες μορφές ΑΠΕ, η αποκεντρωμένη παραγωγή, τα έξυπνα δίκτυα μήπως έχουν μεγαλύτερο πεδίο ανάπτυξης?

Και πάνω από όλα: έχουμε αξιολογήσει την ανάγκη διατήρησης του "άγριου", παρθένου τοπίου ιδιαίτερα σε απόσταση αναπνοής από την Αθήνα.? Στο σημείο αυτό φτάνει κανείς με πορεία 2,5 ωρών από ένα ορεινό χωριό, μέσω ενός πανέμορφου μονοπατιού μέσα σε πυκνό ελατόδασος. Σεβαστό μέρος του δάσος θα κοπεί για να κατασκευαστούν οι δρόμοι που απαιτούνται για την κατασκευή του πάρκου, και το υπόλοιπο θα "σαλαμοποιηθεί" και υποβαθμιστεί (όπως έχει γίνει με όλα τα βουνά της Αττικής).

Ακολουθούν φώτο από την πορεία προς την κορυφή και η θέα από εκεί.

Υ.Γ.1 Τα τοπωνύμια παραλείπονται γιατί η πληροφορία δεν είναι εξακριβωμένη. Αν και μάλλον δεν έχει σημασία, γιατί η τάση να γεμίσουμε με ανεμογεννήτριες τις κορυφογραμμές είναι ξεκάθαρη.

Υ.Γ.2 Την οπτική υποβάθμιση από τις ανεμογεννήτριες τη θεωρώ δευτερεύουσα, δεν θα είχα πρόβλημα να ξύπναγα κάθε πρωί βλέποντας ένα αιολικό πάρκο, αρκεί να ήταν λογικού μεγέθους και να βρισκόταν σε ένα μέρος ήδη προσβάσιμο. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Γάζα, το εμπάργκο στρέφει τους κατοίκους στα χωμάτινα σπίτια.

2010-03-30T13:53:00.007+03:00

Τα τελευταία δύο χρόνια, μετά την εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα, η περιοχή βρίσκεται σε απόλυτο αποκλεισμό. Κανένα αγαθό δεν μπορεί να περάσει μέσα στην πόλη (διαβάστε τις εμπειρίες μιας ομάδας μελών της ΜΚΟ "Μηχανικοί της Γης" που επισκεύτηκαν τη Γάζα εδώ). Ένα από τα αποτελέσματα είναι οι κάτοικοι να μην έχουν υλικά για να επισκευάσουν τα κατεστραμένα σπίτια τους, ή για να χτίσουν καινούρια.

Γι'αυτό επιστρέφουν στις πατροπαράδοτες μεθόδους, το χτίσιμο με χώμα (πλιθιά). Για παράδειγμα, διαβάζουμε στοingaza.wordpress.com, o Jihad el-Shaar έχτισε το σπίτι του, επιφάνειας 80 μ^2 εξολοκλήρου από χώμα. Ο ίδιος και η οικογένεια του δηλώνουν ικανοποιημένοι, αφού τους στοίχισε το 1/5 ενός συμβατικού, ενώ προσφέρει δροσιά το καλοκαίρι και ζέστη το χειμώνα.

Ας ελπίσουμε ότι η κατάσταση θα αλλάξει γρήγορα στην Παλαιστίνη και οι κάτοικοι να συνεχίσουν να επιλέγουν τις χωμάτινες κατασκευές, από επιλογή και όχι από ανάγκη.

Βιοκλιματικό σχολείο στα Ιμαλάια.

2010-03-20T19:56:00.022+02:00

To Kαrgyak είναι ένα ορεινό χωριό στα βόρεια της Ινδίας,στην οροσειρά Zanskar, που είναι παρακλάδι των ευρύτερων Ιμαλαίων. Είναι ένας από τους κατοικημένους οικισμούς που βρίσκονται στο μεγαλύτερο υψόμετρο παγκοσμίως. Η πιο μακρινή κωμόπολη, το Padum, βρίσκεται 80 χλμ μακρία και 4 μέρες περπάτημα (δρόμος δεν υπάρχει). Το χειμώνα το Kyrgyak είναι 5 μήνες αποκλεισμένο από τον έξω κόσμο και οι 200 κάτοικοι αναγκάζονται να στέλνουν σε μακρινά χωριά τα παιδιά τους, ακόμα και για τη βασική εκπαίδευση. Ελάχιστα από τα παιδιά επιστρέφουν πίσω, με αποτέλεσμα το μέλλον του χωριού αυτού να είναι αμφίβολο.

Το project αυτό ξεκίνησε σαν διπλωματική εργασία του Τσέχου μηχανικού του Jan Tilinger το 2003, ο οποίος είχε επισκευτεί το χωριό κάνοντας trekking. Σιγά σιγά δημιουργήθηκε μια ομάδα, η οποία επισκέφτηκε πολλές φορές το χωριό μίλησε με τους κατοίκους, άκουσε τις ανάγκες τους και το 2007 άρχισε η κατασκευή. Στόχος τους η κατασκευή ενός σχολείου δυναμικότητας 80 μαθητών, για το χωριό και τη γύρω περιοχή, κτισμένο με φυσικά υλικά, ικανό να θερμανθεί από τον ήλιο ακόμα και τον σκληρό χειμώνα της περιοχής που η θερμοκρασία φτάνει τους -40.

Τα υλικά που χρησιμοποίησαν ήταν ξύλο, πέτρα, λάσπη, μαλλί από γιακ, άχυρο, άμμος και γυαλί. Ο νότιος προσανατολισμός, το προσαρτημένο θερμοκήπιο και οι τοίχοι Trombe επιτρέπουν τη θέρμανση το χειμώνα, λόγω και της μεγάλης ηλιοφάνειας της περιοχής. Οι εξωτερικοί τοίχοι φτιάχνονται απο 3 στρώσεις, εξωτερικά μια στρώση φέρουσας λαξευτής λιθοδομής, εσωτερικά πλιθιά αυξάνουν τη θερμική αδράνεια, πεπιεσμένο άχυρο στον πυρήνα για θερμομόνωση. Η στέγη είναι ξύλινα, όπως και τα κουφώματα, στη στέγη υπάρχουν κάποια φωτοβολταικά για την ηλεκτρική ενέργεια του σχολείου, ενώ μία θερμική καμινάδα βοηθάει στο φυσικό αερισμό.

'Ενα βιντεο με μια 3D παρουσίαση του σχολείου εδώ.

Πηγή: www.suryaschool.org

Σπίτι από μπουκάλια στην Αργεντινή

2010-03-08T17:06:00.007+02:00

'Aλλο ένα σπίτι από φτιαγμένο από μπουκάλια και πάλι στην Αργεντινή. Αυτή τη φορά στο προάστιο του Buenos Aires, το Quilmes, όπου κατασκευάζεται η γνωστότερη μπύρα της χώρας.

Έδω και 20 χρόνια ο καλλιτέχνης Tito Ingenieri, μαζεύει άδεια μπουκάλια από όλη τη γειτονιά και σιγά σιγά κατασκευάζει ένα σπίτι από μπουκάλια. Ο ίδιος λέει ότι δεν χρειάζεται επιχορηγήσεις και κριτικάρει την υπερκαταναλωτική κοινωνία του σήμερα.

Και αν το σπίτι του δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι είναι εφαρμόσιμο σε μεγάλη κλίμακα, είναι σίγουρα ενδιαφέρον σαν έργο τέχνης.

Βίντεο συνέντευξή εδώ και εδώ (είναι στα ισπανικά άλλα έχει ενδιαφέρουσες εικόνες από το σπίτι). Βίντεο παρουσίαση με αγγλικούς υπότιτλους εδώ

Ιπτάμενες ποδηλατολωρίδες

2010-02-09T12:58:00.006+02:00

O Βούλγαρος μηχανικός Martin Angelov είχε μια πρωτοποριακή λύση για το πώς μπορούν να κινηθούν τα ποδήλατα στους γεμάτους από αυτοκίνητα κόμβους των πόλεων: απλά πετώντας.

Η ιδέα του, που κέρδισε σε συγκοινωνιακό διαγωνισμό, είναι απλή, ασφαλής (το ποδήλατο "δένεται" σε μια ράγα). Το ερώτημα είναι αν μπορεί να έχει πρακτική εφαρμογη.

Περισσότερα στο http://kolelinia.com/en/

Σπίτι από πλαστικά μπουκάλια

2010-02-08T23:12:00.005+02:00

Ένα ζευγάρι Αργεντίνων καλλιτεχνών, που ήδη κατασκεύαζε μικροαντικείμενα από πλαστικό, αποφάσισε το 2001 να φτιάξει ένα σπίτι για να παίζει η κόρη τους, φτιαγμένο αποκλειστικά από σκουπίδια (πλαστικά μπουκάλια, Tetra Pak κλπ).

Το σπίτι αυτό βρίσκεται στο Puerto Iguazu πολύ κοντά στους ομώνυμους καταράκτες και συγκέντρωσε την προσοχή επισκεπτών, αλλά και του τοπικού τύπου. Από τότε κατασκεύασε και δεύτερο και φιλοδοξεί να συνεχίσει και σε τρίτο.

Ο δημιουργός του θέλησε με την κατασκευή αυτή να τονίσει το πρόβλημα της αποκομιδής των σκουπιδιών (που στην Αργεντινή είναι αρκετά έντονο), να ευαισθητοποιήσει την τοπική κοινωνία, οργανώνοντας σεμινάρια και επισκέψεις σε σχολεία, αλλά και να δημιουργήσει ένα τουριστικό πόλο έλξης.

Σίγουρα δεν αποτελεί εναλλακτικό τρόπο για κατασκευή σε μεγάλη κλίμακα, αλλά ακόμα και σαν συμβολισμός έχει την αξία του, ενώ μας προτρέπει να βρούμε τρόπους για να επαναχρησιμοποιήσουμε τα πλαστικά που με ευκολία συσσωρεύουμε κάθε μέρα.

Περισσότερα στο http://lacasadebotellas.googlepages.com/

Οικολογική οδήγηση (υπάρχει τέτοιο πράγμα?)

2010-02-05T11:00:00.003+02:00

Δείτε εδώ ένα ωραίο βιντεάκι με συμβουλές για εξοικονόμηση καυσίμου στην οδήγηση.

Bέβαια το καλύτερο που έχει να κάνει κανείς, είναι να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο μόνο όταν είναι τελείως απαραίτητο και όταν έρθει η ώρα να πάρει καινούριο να προτιμήσει κάποιο μικρότερου κυβισμού και βέβαια όχι την sport έκδοση.

Ποδηλατώντας μασκαρεμένος

2010-02-05T10:06:00.002+02:00

Βρέξει χιονίσει

Γενεύη: 200 δρόμοι της πόλης θα κλείσουν για τα αυτοκίνητα

2010-01-28T11:49:00.003+02:00

Την προηγούμενη βδομάδα το δημοτικό συμβούλιο της Γενεύης με πλειοψηφία 2 προς 1 ενέκρινε σχέδιο για πεζοδρόμηση 200 δρόμων στην πόλη. Το σχέδιο τώρα πρέπει να περάσει από τοπικό δημοψήφισμα, όπως όλα τα νομοσχέδια στην Ελβετία, για να γίνει πράξη. Ακούστε εδώ, έναν δημοτικό σύμβουλο να μιλάει για το σχέδιο αυτό.

Ποδηλατώντας το χειμώνα στην πόλη.

2010-01-25T19:16:00.002+02:00

O χειμώνας έφτασε έστω και καθυστερημένα. Διαβάστε εδώ και εδώ για το πώς μπορείτε να ποδηλατείτε με ασφάλεια και το χειμώνα. Θα προσέθετα και ένα ακόμα που ίσως ο συγγραφέας το θεωρεί δεδομένο: φορέστε ένα καλό και διαπνέον αντιανεμικό.

Πηγή: www.planetgreen.com

Σπίτια-σπηλιές στην Ισπανία

2010-01-20T10:31:00.015+02:00

Υπόσκαφα σπίτια (σπίτια θαμμένα εξολοκλήρου ή εν μέρει κτισμένα μέσα στο έδαφος) υπάρχουν σε πολλά μέρη του κόσμου (Μαρόκο, Τυνησία αλλά και Σαντορίνη). Οι λόγοι πολλοί με κυριότερους η προστασία από εχθρούς, αλλά και από καιρικά φαινόμενα. Στο παρακάτω κείμενο παρουσιάζω φωτογραφίες και εντυπώσεις από την επίσκεψη μου στον μεγαλύτερο τρωγλοδυτικό οικισμό της Ευρώπης, στο Guadix της Ισπανίας.

Το Guadix βρίσκεται κοντά στη Γρανάδα, σε ένα οροπέδιο που θυμίζει σχεδόν έρημο, με αργιλικά εδάφη που σχηματίζουν εντυπωσιακούς σχηματισμούς και σκάβονται πολύ εύκολα. Τα σπίτια-σπηλιές άρχιζαν να κατασκευάζονται 16^ο αιώνα, σαν καταφύγιο την εποχή των διωγμών των moriscos, των εκχριστιανισμένων δηλαδή μουσουλμάνων, που συνέχιζαν να ζουν με τoν μαυριτανικό τρόπο ζωής. Ο τρόπος αυτός δόμησης επεκτάθηκε τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα μια ολόκληρη συνοικία του Guadix να αποτελείται από σπίτια-σπηλιές. Και αν για πολλά χρόνια η συνοικία αυτή ήταν η πιο φτωχή της πόλης, τα τελευταία χρόνια υπήρξε αναβίωση του τρόπου αυτού δόμησης. Αποτέλεσμα ο μισός σχεδόν πληθυσμός να μένει σήμερα σε τέτοια σπίτια, που εξακολουθούν να κατασκευάζονται ακόμα και σήμερα, συχνά σαν εξοχικά ή και ξενοδοχεία.

Ο τρόπος αυτός δόμησης παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Το εσωτερικό του κτηρίου διατηρεί σταθερή θερμοκρασία 18^ο βαθμών όλο το χρόνο, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι ανάγκες για θέρμανση και ψύξη. Ο άργιλος είναι αδιαπέραστος στο νερο, οπότε εξασφαλίζεται η στεγάνωση. Oι επιφάνειες των τοίχων βάφονταν κάθε χρόνο με ασβέστη για να προστατέψουν τα αργιλικά τοιχώματα από την εσωτερική υγρασία, που θα τα αποσάρθρωνε και για να αποτρέψει τη δημιουργία μούχλας. Το σπίτι είχε συνήθως μία πλευρά που ερχόταν σε επαφή με τον αέρα. Εκεί συνήθως βρισκόταν η αυλή του σπιτιού (τοpatio), η κεντρική είσοδος, το πηγάδι, και ένα μικρό παράθυρο που έβλεπε στην κουζίνα.

Το υπόλοιπο του σπιτιού είναι θαμμένο. Οι εσωτερικοί τοίχοι έχουν πάχος 50-60εκ. Η εσωτερική διάταξη των χώρων ποικίλει. Μια από αυτές φαίνεται πιο κάτω.

Κάτοψη του σπιτιού-μουσείο

Πολλές φορές ο στάβλος βρισκόταν στο βάθος του σπιτιού. Αυτό γινόταν για να περάσουν τα ζώα από το καθιστικό και τη κουζίνα και να ζεστάνουν με τις ανάσες τους το χώρο.

Ο αερισμός επιτυγχάνεται με τη χρήση καμινάδων, είτε μιας είτε δύο. Στην περίπτωση που ήταν δύο, είχαν διαφορετικό ύψος για να δημιουργείται εξαναγκασμένη κίνηση αέρα λόγω διαφοράς πίεσης.

Σήμερα ο τουρισμός έχει προκαλέσει νέο ενδιαφέρον για τα σπίτια-σπηλιές. Νέα σπίτια κατασκευάζονται, ωστόσο συχνά διατηρούνται μόνο τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά, αλλά όχι οι παραδοσιακές τεχνικές και υλικά. Χρησιμοποιείται εκτοξευμένο σκυρόδεμα για τη σταθεροποίηση του εδάφους, τούβλο για τα εσωτερικά διαχωριστικά, ενώ στη μοναδική όψη των σπιτιών βλέπει κανείς τα πρώτα κλιματιστικά. Αναγκαιότητα για να μπορέσει η τεχνική αυτή να προσαρμοστεί στις σύγχρονες ανάγκες, ή έλλειψη σεβασμού σε μία πατροπαράδοτη τεχνική με πολλά πλεονεκτήματα? Η απάντηση μάλλον δεν είναι μονοσήμαντη. (φώτο Κ. Καταβούτας)

Νέο υπόσκαφο σπίτι. Διακρίνονται οι δύο καμινάδες διαφορετικού ύψους

Η κουζίνα και το μοναδικό άνοιγμα του σπιτιού(φωτ. από το σπίτι-μουσείο)

Η κρεβατοκάμαρα του σπιτιού-μουσείου

Εσωτερικοί τοίχοι πάχους 80εκ. καλυμμένοι με ασβέστη

Το τζάκι χρησιμεύει για θέρμανση, αλλά και εξαερισμό σε συνδυασμό με το μοναδικό άνοιγμα της κουζίνας

Η είσοδος του σπιτιού-μουσείο

Νέα υπόσκαφο σπίτι υπό κατασκευή

Ναυάγιο στην Κοπεγχάγη, τί οδήγησε εκεί και τι σημαίνει για τον πλανήτη?

2010-01-19T00:11:00.002+02:00

Η σύνοδος της Κοπεγχάγης ήταν μια παταγώδης αποτυχία, τόσο λόγω των προσδοκιών που είχε δημιουργήσει, αλλά κυρίως λόγω του επείγοντος του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής. Και για όσους ακόμα αμφιβάλλουν διαβάστε εδώ, γιατί δεν βιώνουμε ακόμα έντονα τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά όταν θα αρχίσουμε θα είναι πολύ δύσκολο να το αναστρέψουμε.

Κάποιοι υπεραισιόδοξοι ανανεώνουν το ραντεβού τους για το Μεξικό τον επόμενο χρόνο, κάποιοι "ασυμβίβαστοι" χαίρονται γιατί "καλύτερα καμία συμφωνία, από μία κακή συμφωνία". Δυστυχώς όμως η πραγματικότητα είναι ότι η σύνοδος αυτή ήταν ένα πισωγύρισμα άνευ προηγουμένου. Δυστυχώς είναι επίσης αλήθεια ότι πέρα από τους γνωστούς υπεύθυνους: η "φούσκα" Ομπάμα, οι ανένδοτοι Κινέζοι, οι δειλοί Ευρωπαίοι κλπ, μεγάλη ευθύνη πέφτει και στην κοινωνία των πολιτών που δεν πίεσε αρκετά και δεν ανέδειξε όσο έπρεπε το θέμα.

Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση που αναδεικνύει και αυτήν την πτυχή εδώ.

Καλή και η ανακύκλωση, καλό και το ποδηλατάκι, καλές και οι αναδασώσεις, αλλά για να ανακοπεί η κλιματική αλλαγή χρειάζεται να θυσιάσουμε μέρος της ευημερίας μας: να καταναλώνουμε και να ταξιδεύουμε λιγότερο. Και η κοινωνία φαίνεται απρόθυμη να απαιτήσει για πρώτη φορά στην ιστορία λιγότερη ευημερία.

"Πράσινα" δώρα

2009-12-23T17:27:00.003+02:00

Φέτος τα Χριστούγεννα, μπορούμε να κάνουμε ένα δώρο στον πλανήτη: να μην ψωνίσουμε τίποτα (τουλάχιστον περιττό). Η ενέργεια για την κατασκευή, τη μεταφορά και τη συσκευασία όλων αυτών των δώρων που τα περισσότερα καταλήγουν στα σκουπίδια σύντομα, είναι ανυπολόγιστη.

Από το site www.dothegreenthing.com βρήκαμε πώς μπορούμε να αγοράσουμε "τίποτα" από το amazero.com.

Διαδρομή 1 Άνω Μελίσσια-Δουκ. Πλακεντίας

2009-12-07T17:01:00.004+02:00

Ενώνει το κέντρο των Μελισσίων με το Μετρό.
Βασικά κινείται στη χάραξη του διαδημοτικού ποδηλατόδρομου που στα Βριλήσσια σχεδόν ολοκληρώθηκε, στα Μελίσσια όμως ακόμα δεν ψηφίστηκε, για τους γνωστούς αστείους λόγους.
Έχει ήπια κλίσης και περνάει από όμορφα σημεία (ρέμα Χαλανδρίου, πευκοδάσος Μελισσίων και Βριλησσίων. Kάντε κλικ εδώ για να δείτε πιο πολλές λεπτομέρειες.

Το ποδήλατο σαν καθημερινή μετακίνηση.

2009-12-07T16:39:00.004+02:00

Το ποδήλατο κερδίζει όλο και πιο πολύ έδαφος τα τελευταία χρόνια, διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα. Τα Σαββατοκύριακα είναι πλέον αρκετοί αυτοί που το χρησιμοποιούν για να αθληθούν μέσα στην πόλη ή έξω από αυτήν. Διάφορες ομάδες οργανώνουν ποδηλατοβόλτες που συγκεντρώνουν πολύ κόσμο. Όλα αυτά είναι θετικά, ωστόσο λίγοι ακόμα, με εξαίρεση συγκεκριμένες πόλεις (Θεσσαλία, Κως) καί ίσως το κέντρο της Αθήνας το χρησιμοποιούν για τις καθημερινές μετακινήσεις τους. Οι συνηθισμένοι λόγοι που ακούω είναι δύο και οι δύο απόλυτα κατανοητοί: η έλλεψη αίσθησης ασφάλειας και οι μεγάλες ανηφόρες.
Γι'αυτό θα προσπαθήσω να προσθέσω χάρτες με διαδρομές που χρησιμοποιώ και προτείνω, με επίκεντρο τα βόρεια προάστεια όπου μένω.
Οι διαδρομές διαλέχτηκαν ώστε να είναι ασφαλείς, γρήγορες και ευχάριστες, Γι'αυτό καμία δεν περνάει από λεωφόρο, το μεγαλύτερο μέρος τους είναι σε ποδηλατόδρομους, πάρκα, πεζόδρομους και στενάκια. Επίσης ενώνουν κεντρικά σημεία, ώστε να ενδιαφέρουν κάποιο κόσμο, με το συντομότερο δυνατό τρόπο.
Χάρτες για διάφορες περιοχές της Αθήνας υπάρχουν και στο
http://www.podilates.gr/?q=node/657

Data centers που θερμαίνουν σπίτια

2009-12-05T14:16:00.003+02:00

Είναι ίσως άγνωστο, αλλά το διαδίκτυο συμμετέχει και αυτό στις εκπομπές CO2. Tα τεράστια data centers, όπου αποθηκεύεται όλη η πληροφορία, έχουν τεράστιους υπολογιστές που δουλεύουν συνέχεια και χρειάζονται τεράστια κλιματιστικά για να διατηρούν τη θερμοκρασία σταθερή.
Ένα τέτοιο κέντρο θα κατασκευαστεί κάτω από τον καθεδρικό Uspenski του Ελσίνκι από την εταιρία Academica. Η ενέργεια που θα εκλύεται από το κέντρο αυτό θα χρησιμοποιείται για να θερμάνει 500 σπίτια στη γύρω περιοχή.
Πηγή www.treehugger.com

Mη στολίσετε Χριστουγεννιάτικο δέντρο, φυτέψτε ένα.

2009-12-04T09:32:00.004+02:00

Τώρα τα Χριστούγεννα, αντί να στολίσουμε ένα πλαστικό δέντρο ή ακόμα χειρότερα ένα πραγματικό αλλά νεκρό, είναι καλύτερο να στολίσουμε ένα πραγματικό, στη γλάστρα ή στον κήπο. Γιατί όπως αναφέρει και ο ΕΔΑΣΑ (εθελοντές δασοπυροσβέστες Αττικής) στο δελτίο τύπου του:

Κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες δέντρα, κυρίως έλατα, κόβονται για να χρησιμοποιηθούν ως χριστουγεννιάτικα δέντρα και μετά την πάροδο των εορτών πετιούνται στους δρόμους. Αν και τα δέντρα αυτά προέρχονται από φυτώρια και δεν κόβονται από δάση, εν τούτοις δίνουν έναν αρνητικό συμβολισμό: «κόβω ένα δέντρο ζωντανό, το στολίζω για 20 ημέρες και μετά το πετάω».Σε μια χώρα που οι φωτιές έχουν κατακάψει τα δάση μας (Πάρνηθα,Πελοπόννησος, Εύβοια, Γράμμος, Ρόδος, Β.Α. Αττική και η λίστα συνεχίζεται σχεδόν σε όλη την επικράτεια του Ελλαδικού χώρου) πρέπει να αλλάξουμε.Πρέπει να δώσουμε μια άλλη αξία στο περιβάλλον.Μπορούμε να κάνουμε κάτι αυτά τα Χριστούγεννα, για να δώσουμε έναδιαφορετικό μήνυμα.Φέτος ας αναζητήσουμε στα φυτώρια ζωντανά χριστουγεννιάτικα δέντρα, όχικατ’ ανάγκη έλατα, για να στολίσουμε. Όσοι κάτοικοι έχουμε μονοκατοικίες ήμένουμε σε πολυκατοικίες με κήπους ή ακάλυπτους, μπορούμε εκεί να ταφυτέψουμε και να τα στολίσουμε .Όσοι πάλι δεν έχουμε κήπο, μπορούμε μετά τις γιορτές να πάμε σε μιααναδάσωση που θα οργανωθεί με τα δικά μας δέντρα.Ας δείξουμε όλοι οι πολίτες την ευαίσθητη πλευρά μας σύμφωνα και με τοπνεύμα των Χριστουγέννων , ας παλέψουμε όλοι μαζί για το περιβάλλον, για ένα καλύτερο αύριο για εμάς και τα παιδιά μας, βοηθώντας τη φύση που τόσοαπλόχερα μας δίνει την ίδια τη ζωή .Φυτεύετε δέντρα στα μπαλκόνια, τους κήπους, τις αυλές.Βγάλτε φωτογραφίες και video και στείλτε τα παντού, ώστε να μεταδώσουμεένα θετικό μήνυμα για τη φύση. Ας δείξουμε ότι είμαστε ενεργοί πολίτες σε έναν ζωντανό πλανήτη.
Περισσότερα www.edasa.gr

Blackle: το "πράσινο" Google, ή μήπως όχι?

2009-12-03T18:13:00.004+02:00

Με τη συνεχιζόμενα αυξανόμενη ευαισθησία των πολιτών για το περιβάλλον, πολλοί ισχυρίζονται ότι παρέχουν "πράσινες" υπηρεσίες ενώ αυτό δεν συμβαίνει: υβριδικά SUV, "βιοκαύσιμα", αντιστάθμιση αεροπορικών ταξιδιών με φύτευση δέντρων για να μπορούμε να πάμε τριήμερο στο Ντουμπάι.
Μία από αυτές τις περιπτώσεις είναι και το Blackle: η "πράσινη" εναλλακτική του Google. Ίσως έχετε λάβει το γνωστό mail που λέει ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα εκμεταλλευόμενο τη μαύρη οθόνη καταναλώνει λιγότερη ενέργεια από το λευκό, παραδοσιακό Google. Εγώ προσωπικά το είχα λάβει και το είχα πιστέψει χωρίς να εξοικονομήσω ούτε ένα Watt. Γιατί όπως λέει και ο ηλεκτρονικός μηχανικός Χρήστος Βοσνίδης:

Οι TFT οθόνες καταναλώνουν ακριβώς την ίδια ενέργεια, οτιδήποτε και αν απεικονίζουν.
Η τεχνολογία που χρησιμοποιούν για την απεικόνιση χρώματος βασίζεται στην ύπαρξη πολωμένου οπισθίου φωτισμού (backlight) και την χρήση χρωματιστών στοιχείων LCD, τα οποία βγαίνουν σε κόκκινο, πράσινο και μπλε.
Το backlight δουλεύει πάντα, η ποσότητα όμως του φωτός που διέρχεται από τα στοιχεία LCD ρυθμίζεται ανάλογα με την τάση που εφαρμόζεται πάνω σε αυτά. Η αυξομείωση της τάσης έχει σαν αποτέλεσμα τη μεταβολή της γωνίας πόλωσης του στοιχείου, η οποία κινείται ανάμεσα στις ακραίες καταστάσεις της κάθετης πόλωσης (δεν περνάει φως) και της παράλληλης πόλωσης (περνάει το σύνολο της ακτινοβολίας).
Ακόμη και όταν η οθόνη δείχνει κάτι μαύρο, με προσεκτική παρατήρηση καταλαβαίνετε ότι δεν είναι ακριβώς μαύρο, αλλά αρκετά σκούρο γκρι, και αυτό επειδή το φως του backlight είναι μεν πολωμένο, αλλά με μικρές αυξομειώσεις στη γωνία πόλωσης.
Τώρα για το blackle, πρόκειται για site ανεξάρτητο, το οποίο προσπαθεί να εκμεταλλευτεί αυτόν τον urban legend προκειμένου να βγάλει χρήματα από τις διαφημίσεις που παρουσιάζει.

Eίναι η πυκνή δόμηση λύση για τη μείωση των εκπομπών του CO2? To Hong Kong δείχνει πως όχι

2009-12-02T13:49:00.005+02:00

Μέσα στη συζήτηση που γίνεται σχετικά με το πώς μπορεί να γίνει η μείωση των εκπομπών CO2 παγκοσμίως, κερδίζει έδαφος η άποψη ότι πρέπει να ζούμε σε πυκνοδομημένες πόλεις με ουρανοξύστες για να μειωθούν οι ανάγκες για μετακίνηση. Τη θεωρία αυτή αναπτύσσει και στο βιβλίο του Green Metropolis o David Owen.

Είναι βέβαια απολύτως αληθές ότι η δημιουργία "συμπαγών" πόλεων με πυκνοδομημένο κέντρο είναι βιώσιμη επιλογή, σε αντίθεση με την επέκταση των πόλεων και τη δημιουργία προαστείων, κάτι που βιώνουμε στην Αθήνα με την χωρίς νόημα επέκταση προς βορρά και ανατολή.

Η αλήθεια όμως είναι πάντα πιο σύνθετη. Ομάδα Νορβηγών επιστημόνων δείχνει ότι το Χονγκ Κονγκ, μία πόλη που υμνείται από πολλούς για την υψηλή της πυκνότητα και τις λίγες μετακινήσεις που παράγει, είναι η χώρα με το δεύτερο μεγαλύτερο οικολογικό αποτύπωμα στον κόσμο. Αιτία η πλήρης εξάρτηση της από το εισαγόμενο εμπόριο.

Περισσότερα στο http://www.independent.co.uk/environment/hong-kongs-carbon-footprint-second-highest-in-world-1831695.html

Superadobe.Χτίζοντας με χώμα σε μια σεισμογενή περιοχή.

2009-11-26T18:55:00.005+02:00

O Ιρανός αρχιτέκτονας Νader Khalili τη δεκαετία του '70 δημιούργησε την τεχνική δόμησης superadobe, μία εξελιγμένη εκδοχή της παραδοσιακής δόμησης με adobe, τα γνωστά μας πλιθιά. To 1984 η ΝASA έδειξε ενδιαφέρον για το superadobe για πιθανούς μελλοντικούς σταθμούς στον Άρη και τη Σελήνη.

Αργότερα δημιούργησε την μη κερδοσκοπική οργάνωση CalEarth με σκοπό τη διάδοση του superadobe. H ιδέα του είναι απλή: χώμα μπαίνει σε σακιά τα οποία τοποθετούνται το ένα πάνω από το άλλο σχηματίζοντας την τοιχοποιία. Σαν πρόσθετο χρησιμοποιείται τσιμέντο, ενώ για να αυξηθεί η συνοχή μεταξύ των στρώσεων με τα σακιά τοποθετείται συρματόπλεγμα.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια, με τη μεγάλη σεισμικότητα, έχει πιστοποιήσει το σύστημα αυτό ως ασφαλές απέναντι στους σεισμούς. Ωστόσο η διάδοση του ακόμα είναι μικρή. Μάλλον οι δυτικές κοινωνίες είναι διστακτικές απέναντι σε ό,τι δεν έχει σκυρόδεμα και ατσάλι.

Περισσότερο στο www.calearth.org

Ηλεκτρονικοί υπολογιστές: Και αυτοί παράγουν το CO2. Πώς να το μειώσουμε?

2009-11-25T14:06:00.002+02:00

To τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΤΕΕ, έχει εκδώσει έναν οδηγό για το πώς να μειώσουμε την κατανάλωση ενέργειας κατά την αγορά και χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών. Έχει ενδιαφέρον. Κρατώ το συμπέρασμα ότι ο πιο "πράσινος" υπολογιστής είναι αυτός που ήδη έχουμε.

http://www.e-tee.org.gr/images/documents/Green-ICT.pdf

Ποδηλατώντας με ασφάλεια

2009-11-19T12:29:00.006+02:00

Αμερικάνικη έρευνα μελέτησε ατυχήματα τη δεκαετία του 2000, ομαδοποιώντας τα ανά κατηγορία τα αποτελέσματα έχουν ενδιαφέρον για να μας υπενθυμίζουν τα είδη των κινδύνων που αντιμετωπίζουμε ποδηλατώντας, χωρίς ποδηλατόδρουμους, και σε εμπλοκή με την οδική κυκλοφορία. Έχουμε και λέμε λοιπόν: (όλη η μελέτη στο http://www.coloradoan.com/assets/pdf/G2145791111.PDF)

Συγκρούσεις σε κάθετες διασταυρώσεις 60%

Κίνηση αντίθετα σε μονόδρομο 8%

Προσπεράσεις σε διασταύρωση 13%

Σε διασταύρωση με κίνηση σε αντίθετη κατεύθυνση 9%

Ποδήλατα στον ΗΣΑΠ όλες τις ώρες (δοκιμαστικά για ένα μήνα)

2009-11-10T11:15:00.004+02:00

Θετικό αναμφίβολα. Ας ελπίσουμε ότι θα λειτουργήσει και ότι θα επεκταθεί

(Η εικόνα από το podilates.gr)

Κlara Zenit. Mια βιοκλιματική αστική ανάπλαση.

2009-11-05T14:09:00.005+02:00

H δεκαετία του ’50 και του ’60 το κέντρο της Στοκχόλμης γέμισε με τεράστια κτήρια γραφείων, κακέκτυπα του Μοντερνισμού, υποβαθμίζοντας το κέντρο, το οποίο άδειαζε μετά τις 6 το απόγευμα.
Το Klara Zenit ήταν ένα από αυτά: τεραστίων διαστάσεων, με υπερβολικά μεγάλο φέροντα οργανισμό, ελάχιστα ανοίγματα είχε σαν σκοπό να αντέχει πυρηνική επίθεση και στέγαζε υπολογιστές ζωτικής σημασίας των ταχυδρομείων της Σουηδίας. Γρήγορα φάνηκε ότι ήταν ένα άχρηστο και ακριβό έργο. Το 2003 το κτήριο αυτό ανακατασκευάστηκε από το γραφείο Equator Europe, στα πλαίσια της προσπάθειας του Δήμου της Στοκχόλμης να αναγεννήσει το κέντρο της πόλης.
O στόχος ήταν να στεγάσει διάφορες χρήσεις (γκαράζ στο υπόγειο, καταστήματα στο ισόγειο, γραφεία στους ορόφους και 100 νέες κατοικίες) και να αναβαθμιστεί αισθητικά. Στην πρόσοψη προστέθηκαν υαλοστάσια για να εκμεταλλεύεται καλύτερα την ηλιακή ενέργεια, ενώ δημιουργήθηκαν μεγάλοι φωταγωγοί για να διεισδύει το φώς σε όλο το κτήριο. Οι νέες κατοικίες φτιάχτηκαν στο δώμα, δημιουργώντας μια νέα κοινότητα, με αρκετούς κοινόχρηστους χώρους, ενώ διατάχτηκαν με βάση μια ευθεία διαγώνια σε σχέση με το δρόμο με σκοπό να εκμεταλλευτούν καλύτερα τη θέα προς την πόλη.
Το έργο αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόταση για το πώς μπορεί να αναβαθμιστεί το κέντρο της πόλης, ενισχύοντας την κατοικία, με «βιοκλιματική» λογική και έμφαση στους δημόσιους χώρους.

Πηγή: Architecture Week

www.equator-europe.com

Χημική τουαλέτα που παράγει κόμποστ

2009-11-04T20:56:00.004+02:00

κόμποστ από ανθρώπινα περιττώματα! Φαίνεται αηδιαστικό, αλλά φαίνεται ότι δουλεύει. Πρόσφατα πιστοποιήθηκε και από το δήμο του Όστιν στο Τέξας

"Το τσιμεντένιο μανιτάρι": Μια πρωτότυπη πρόταση για τα τσιμεντένια πολυβολεία της Αλβανίας

2009-10-21T12:15:00.011+03:00

Η Αλβανία των 3.000.000 κατοίκων, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70, κατασκεύασε 750.000 τσιμεντένια πολυβολεία, για να προστατευτεί από υπαρκτούς και ανύπαρκτους εχθρούς. Κατανάλωσε 3 φορές περισσότερο σκυρόδεμα από τη γραμμή Μαζινό.

Στο Αλβανικό τοπίο τα πολυβολεία κυριαρχούν

Η αλβανική κοινωνία από τότε άλλαξε, αλλά το μεγαλύτερο μέρος των πολυβολείων παραμένει εκεί. Κάποια από αυτά καταστράφηκαν, λίγα από αυτά βρήκαν μια αυτοσχέδια χρήση, αλλά η πλειοψηφία τους το χρησιμεύει μόνο σαν φόντο για φωτογραφίες.

Πολυβολεία που βρήκαν μία κάποια χρήση

Κατεστραμμένα πολυβολεία

Δύο φοιτητές του Πολυτεχνείου του Μιλάνου (Gyler Mydyt και Elian Stefa)τα ονόματά τους), σε μία εργασία προτείνουν την μετατροπή τους σε οικοτουριστικά καταλύματα. Κίνητρο τους η διατήρηση της μνήμης, η ανάπτυξη του οικοτουρισμού και η επανάχρηση κάποιων ήδη κτισμένων "υποδομών". Επιλέγουν 3 τυπολογίες (πεδινά, ορεινά και αστικά πολυβολεία) και προτείνουν τη μετατροπή τους κάποιων από αυτά σε καταλύματα, αστικά WC, περιπτερα πληροφοριών, καφέ κλπ. Οι εργασίες που προτείνουν απλές: καθαρισμός, προσθήκη πόρτας και παραθύρου και ενός κρεβατιού ή γραφείου.

Όλα αυτά ίσως να ακούγονται αφελή ίσως και πολυτέλεια για μια κοινωνία σαν την αλβανική που έχει άλλες προτεραιότητες, αλλά θέτουν το ερώτημα στη σωστή του βάση. Τι κάνουμε με τα κτίσματα που ήδη υπάρχουν, την εποχή της κλιματικής αλλαγής και με βάση την ανάγκη για ανακύκλωση-επανάχρηση? Και στη χώρα μας έχουμε αρκετά κτίσματα που ρημάζουν και περιμένουν μια έξυπνη επανάχρηση (σταθμοί ΟΣΕ σε χωριά, πλίνθινα και πέτρινα σπίτια σε ημιεγκαταλελειμένα χωριά, "κελιά"-ξερολιθιές στα νησιά κλπ).

Πηγή www.inhabitat.com

Le Manable. Eνα σπίτι από "σκουπίδια"

2009-10-16T13:46:00.004+03:00

Στην Argentan της Νορμανδίας, στη Γαλλία, το 2007 πραγματοποιήθηκε ένα ενδιαφέρον αρχιτεκτονικό-κοινωνικό πείραμα. Για τρεις μήνες μια ομάδα αρχιτεκτόνων, φιλοσόφων σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα κατασκεύασαν μια αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, επαναχρησιμοποιώντας καθημερινά αντικείμενα που αλλιώς θα πήγαιναν στα σκουπίδια.

Το κτήριο ονομάστηκε “Le Manable” που σημαίνει το κατοικείν στα νορμανδικά. Αυτοί που το οραματίστηκαν θέλησαν να δημιουργήσουν, στην πόλη αυτή των 20000 κατοίκων και του 20% ανεργίας, ένα χώρο όπου κανείς θα μπορεί να μαγειρέψει, να πιεί ένα καφέ, να μπει στο ιντερνέτ, όλα αυτά δωρεάν, καθώς και ένα χώρο για δωρεάν συναυλίες το καλοκαίρι και όπου τα παιδιά θα διδάσκονται φιλοσοφία και κηπουρική. Η ομάδα, που αποτελούνταν από την τοπική κοινωνία, μάζεψε ξύλα, έπιπλα, κοντέινερς, τούβλα, γυαλιά από όλη την γύρω περιοχή και για τρεις μήνες δούλεψε δημιουργώντας έναν φιλόξενο χώρο για όλη την κοινότητα.

http://www.constructlab.net/fichiers/_cat0141_88958_le-manable.pdf

Ποδήλατο που χωράει σε βαλίτσα!

2009-10-15T14:11:00.008+03:00

Το πρωτότυπο eco//07 του μεξικάνου σχεδιαστή Victor Aleman, φιλοδοξει να δώσει νέα ώθηση στα "σπαστά" ποδήλατα, που είναι τόσο δημοφιλή τελευταία. Μέσα από μία πρωτοποριακή σχεδίαση που χρησιμοποιεί μια σείρα από άρθρώσεις στις ρόδες και το σκελετό του ποδηλάτου, επιτρέπει αφού το αποσυναρμολογήσουμε να το μεταφέρουμε μέσα σε μία βαλίτσα, κάνοντας το εύκολο στη μεταφορά στο τρένο και το μετρό.

Το αν πρόκειται να κυκλοφορήσει εμπορικά και να έρθει στην Ελλάδα, άγνωστο...

Mήπως τώρα?

2009-10-06T19:10:00.003+03:00

Για ακόμα μία φόρα, (τρίτη αν δεν έχασα το μέτρημα) θα γίνει προσπάθεια για να εγκριθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο Μελισσίων η κατασκευή του τμήματος του διαδημοτικού ποδηλατοδρόμου Ψυχικο - Εκάλη. Την Τετάρτη 7 Μαρτίου στο Δημαρχείο Μελισσίων στις 8.3ο. Ας ελπίσουμε να είναι η τελευταία.

Η εικόνα απο το www.podilates.gr

Κalundborg: ενα διαφορετικό βιομηχανικό πάρκο

2009-09-20T13:36:00.007+03:00

Νερό που αποβάλλεται από τα διυλίστηρια επεξάργαζεται και στέλνεται στη μονάδα παραγωγής ενέργειας

Ατμός από το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας μεταφέρεται σε άλλα εργοστάσιο και την πόλη

Το κλειστό σύστημα του Kalundorg

Στο Kalundborg της Δανίας λειτουργεί ένα πρωτοποριακό βιομηχανικό πάρκο, που, εφαρμόζοντας της αρχές της βιομηχανικής οικολογίας, προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις ενός συνόλου βιομηχανιών στο οικοσύστημα.

Στόχος της βιομηχανικής οικολογίας είναι να αντιμετωπίσει τη βιομηχανία, όχι σαν ένα ανοιχτό σύστημα που εισάγει ενέργεια και πρώτες ύλες και εξάγει προιόντα και απόβλητα, αλλά σαν ένα κλειστό σύστημα, όπου τα απόβλητα μιας βιομηχανίας χρησιμοποιούνται σαν πρώτες ύλες κάποιας άλλης. Σε μια αρκετά φιλόδοξη προσπάθεια παραλληλίζει τη βιομηχανία με το οικοσύστημα και προσπαθεί να εφαρμόσει τους νόμους της φύσης στη βιομηχανία.

Στο παράδειγμα του Kalunborg συμμετέχουν ο τοπικός δήμος, έξι βιομηχανίες και μία εταιρία διαχείρισης απορριμμάτων. Ο στόχος του προγράμματος είναι να δημιουργήσει ένα, όσο το δυνατό, κλειστό σύστημα, ότι εξάγεται από κάθε βιομηχανία (ενέργεια, απόβλητα κλπ.) θα χρησιμοποιείται από κάποια άλλη. Μεταξύ των βιομηχανιών είναι ο μεγαλύτερος σταθμός ενέργειας της χώρας, βιομηχανία κατασκευής γυψοσανίδων, μία φαρμακοβιομηχανία, διυλιστήρια κλπ.

Πώς εφαρμόζεται η έννοια του κλειστού συστήματος

Η ενέργεια που αποβάλλεται από το σταθμό ενέργειας χρησιμοποιείται με τη μορφή ατμού για τις υπόλοιπες βιομηχανίες και για τη θέρμανση της πόλης.

Το νερό που αποβάλλεται από τις βιομηχανίες, αφού επεξεργαστεί σε κάποιο βαθμό, χρησιμοποιείται από το σταθμό ενέργειας.

Το θείο που αποβάλλεται κατά την παραγωγή ενέργειας χρησιμοποιείται στην παρασκευή γυψοσανίδων.

Το 80% των απορριμμάτων της βιομηχανίας και της διπλανής πόλης ανακυκλώνονται και το υπόλοιπο 20% καίγεται παράγοντας ενέργεια και θερμαίνοντας το 1/3 των νοικοκυριών.

Πηγή: http://www.symbiosis.dk/

Like a rolling stone. Bιοκλιματικά "τροχόσπιτα"

2009-09-03T12:34:00.006+03:00

To πρωτότυπο που παρουσίασε, επηρεασμένο από την παράδοση της αέναης μετακίνησης των τσιγγάνων, το σλοβακικό γραφείο Nice Architects, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον.

Πρώτον είναι ενεργειακά αυτόνομο. Κάποια από αυτά κινούνται με μικρές ανεμογεννήτριες, κάποια με φωτοβολταικά. Έχουν σύστημα ανακύκλωσης των «γκρίζων» νερών. Ο σκελετός είναι κατασκευασμένος από ξύλο, ενώ το κέλυφος από αλουμινένια κουτάκια αναψυκτικών, εξασφαλίζοντας έτσι μόνωση από ακτινοβολία.

Επιπλέον όμως οι «κατοικίες» αυτές μπορούν να σχηματίσουν ενεργειακές και κοινωνικές «κοινότητες». Έτσι όταν δεν υπάρχουν αέρας ή ήλιος, εξασφαλίζεται ότι θα υπάρχει ενέργεια για όλη την κοινότητα.

Κάθε μονάδα έχει εμβαδό 25 μ^2 και μπορεί να στεγάσει 2 άτομα. Το καλοκαίρι η μονάδα ανοίγει δημιουργώντας 2 κομμάτια: έτσι ο χώρος που χρησιμοποιείται για τραπεζαρία το χειμώνα μετατρέπεται σε γραφείο και βεράντα.

Περισσότερα: http://nicearchitects.sk/

Σχεδιάζοντας μια βιώσιμη συνοικία: Vauban στη Γερμανία.

2009-08-04T13:59:00.005+03:00

Υπάρχουν κάποιες χώρες που προσπαθούν στην πράξη να μειώσουν την εξάρτηση τους από το ΙΧ, όπου σχεδιάζουν νέες συνοικίες με τις αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού και προτεραιότητα στις δημόσιες μεταφορές, και όπου όταν απελευθερώνεται κάποιος χώρος δεν ζητούν όλοι να γίνει «πράσινο» γιατί πολύ απλά έχουν εδώ και δεκαετίες αρκετά πάρκα και δάση δίπλα στα σπίτια τους. Ας δούμε λοιπόν πως το καταφέρνουν αυτό ελπίζοντας να το δούμε σύντομα και στα μέρη μας.

Το 1991 το στρατόπεδο του Vauban, 3 χιλιόμετρα έξω από το κέντρο του Freiburg στη Γερμανία, εκκενώθηκε από το Γαλλικό Στρατό που στάθμευε εκεί μετά τον πόλεμο. Από το 1993 ξεκίνησε ο σχεδιασμός μιας νέας συνοικίας για 5000 κατοίκους και 500 εργαζόμενους. Η αρχή τους ήταν το «Μαθαίνουμε σχεδιάζοντας» (learning while planning) μια διαδικασία ανοικτή και χωρίς προαπαιτούμενα με βασικές αρχές την ευελιξία και τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Από την αρχή η συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις και το σχεδιασμό ήταν αποφασιστική και κατέληξε σε ένα πρωτοποριακό σχέδιο: μία πόλη φιλική στον πεζό και τον ποδηλάτη, μία πόλη όπου το ΙΧ είναι πολυτέλεια, μία πόλη από το μέλλον.

Δημιουργήθηκε το Forum Vauban, μια ένωση των κατοίκων με τη μορφή Μη Κυβερνητικής οργάνωσης. Σκοπός της δεν ήταν μόνο να συντονίζει, αλλά και να προτείνει λύσεις σε θέματα πολιτικής και σχεδιασμού και ο ρόλος της ήταν ισάξιος με αυτούς του δήμου και των μελετητών.

Οι βασικές στόχοι κατά το σχεδιασμό ήταν:

Οι μικρές αποστάσεις μεταξύ των σπιτιών και της εργασίας ή των κοινοχρηστών χώρων για να βοηθούν τις μετακινήσεις με τα πόδια ή το ποδήλατο. H Vauban διαθέτει 600 θέσεις εργασίας έτσι ώστε οι κάτοικοι της να μην αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις.
Η χαμηλή δόμηση. Δόθηκαν κίνητρα για να χτιστούν κατοικίες μικρής κλίμακας, είτε από τους κατοίκους, είτε από μικρές κατασκευαστικές. Αποκλείστηκαν όμως οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες, όπως όμως και οι μονοκατοικίες γιατί θεωρήθηκαν μη «βιώσιμες».
Η προστασία του περιβάλλοντος. Προστατεύτηκαν το ήδη υπάρχοντα δέντρα, κατασκευάστηκε σύστημα συμπαραγωγής θέρμανσης σε κλίμακα συνοικίας, δόθηκαν κίνητρα για τη χρήση ηλιακής ενέργειας. Όλα τα σπίτια κατασκευάστηκαν με χαμηλά ενεργητικά πρότυπα, 42 με τα πρότυπα για τα βιοκλιματικά ή «παθητικά» σπίτια και 10 σπίτια παρήγαγαν περισσότερη ενέργεια από αυτήν που κατανάλωναν.
Δόθηκαν αντικίνητρα για τη χρήση Ι.Χ. Οι δρόμοι όπου μπορούν να κυκλοφορήσουν είναι λίγοι, ενώ η στάθμευση επιτρέπεται μόνο σε 3 σημεία στα όρια της συνοικίας. Μάλιστα στην κατασκευή των πάρκινγκ δεν συμμετείχαν όσα νοικοκυριά δεν διέθεταν ΙΧ. Με λίγα λόγια το αυτοκίνητο αντιμετωπίστηκε όχι σαν είδος πρώτης ανάγκης, αλλά σαν είδος πολυτέλειας.
Εξυπηρέτηση από δημόσια συγκοινωνία. Ήδη η περιοχή συνδέται με το δίκτυο του ελαφριού μετρό και σύντομα θα συνδεθεί και με τον υπεραστικό σιδηρόδρομο.

Το έργο ολοκληρώθηκε το 2006, απ’ ότι φαίνεται με επιτυχία. Τα μισά σχεδόν νοικοκυριά δεν διαθέτουν ΙΧ. Αν και παρατηρηθήκαν προβλήματα και δεν στάθηκε δυνατό να απομακρυνθεί το ΙΧ από όλους τους δρόμους, το σχέδιο συγκοινωνιών φαίνεται να λειτουργεί. Κάποιοι είπαν ότι το έργο είναι ελιτίστικο, απευθύνεται σε μεσοαστικές οικογένειες που έχουν το περιθώριο να πληρώσουν κάτι παραπάνω για λίγη περισσότερη «οικολογία» στην καθημερινή τους ζωή. Κατά τη γνώμη μου είναι ένα case-study, ένα παράδειγμα που αν πετύχει μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και να βοηθήσει στο να γενικευτούν παρόμοιες παρεμβάσεις.

Πηγή: www.vauban.de

Ούτε πάλι

2009-08-03T20:35:00.004+03:00

Και η δεύτερη απόπειρα να εγκρίνει το Δημ. Συμβούλιο Μελισσίων τη μελέτη για την κατασκευή ποδηλατοδρόμου που θα περνάει και από τα Μελίσσια απέτυχε, θύμα

των μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων
του γελοίου θεσμικού πλαισίου που διέπει τους δήμους και επιτρέπει σε δημάρχους που έχουν χάσει τη δεδηλωμένη να συνεχίζουν να διοικούν αν και βρισκόμενοι σε ομηρία
των στερεότυπων της νεοελληνικής κοινωνίας, που στα λόγια ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, αλλά όταν ακούσει για ποδηλατόδρομους, ανεμογεννήτριες, λεωφορειολωρίδες, ελεγχόμενη στάθμευση στην περιοχή της, τα απορρίπτει γιατί "δεν είναι πλήρεις οι μελέτες".

Για πιο πλήρες ρεπορτάζ από την κωμικοτραγική αυτή συνεδρίαση

http://www.amarysia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=22304:-lr-&catid=144:new&Itemid=218

(η εικόνα δάνειο από το site www.podilates.gr)

Η προτεινόμενη χάραξη για τον ποδηλατόδρομο

2009-07-24T12:24:00.004+03:00

Η προτεινόμενη μελέτη για τον άξονα ποδηλατόδρομου που περνάει και από τα Μελίσσια. Με το μπλε χρώμα η προτεινόμενη διαδρομη. Περνάει από δρόμους χαμηλής κυκλοφορίας, ήπιας κλίσης και διασχίζει διαμπερώς τα Μελίσσια και ενώνει περιοχές που θα υπάρχει ζήτηση για κίνηση με ποδήλατο (γυμναστήριο, κολυμβητήριο, πάρκα, γήπεδο, ρέμα). Άντε να δούμε....

10 λόγοι για να θέλω τον ποδηλατόδρομο στα Μελίσσια

2009-07-24T12:16:00.003+03:00

1.Γιατί το ποδήλατο (μαζί με το περπάτημα) είναι η πιο οικολογική μορφή μετακίνησης.

2. Γιατί σε μια περιοχή σαν τα Μελίσσια, λόγω χαμήλης πυκνότητας πληθυσμού, δεν είναι τόσο εύκολο να απαιτήσεις Μετρό και πυκνά δρομολόγια από λεωφορεία. Οπότε το ποδήλατο είναι ο μόνος τρόπος για να απεξαρτηθείς από το ΙΧ.

3. Γιατί η προτεινόμενη μελέτη έχει συνταχθεί από μηχανικούς που παλεύουν χρόνια για το ποδήλατο και είναι, κατά τη γνώμη μου, αρκετά καλά μελετημένη.

4. Γιατί η διαδρομή περνάει από περιοχές ήπιας κλίσης, χαμηλής κυκλοφορίας και ενώνει κομβικά σημεία της πόλης (γήπεδο, κολυμβητήριο, δασάκι, κλειστό γυμναστήριο).

5. Γιατί εγώ ο ίδιος αυτή τη διαδρομή ακολουθώ για να πάω από Βριλήσσια για Κηφισιά, άρα μάλλον δεν είναι άσχημα σχεδιασμένη.

6. Γιατί δεν την παλεύω να μου κορνάρουν οι κακομαθημένοι οδηγοί. Καμιά μέρα θα σηκώσω το πέταλο και θα γίνει ζημιά.

7. Γιατί ο κολλητός μου θρυμμάτισε το χέρι του, τρακάροντας με ένα ΙΧ σε έναν ήσυχο κατά τα άλλα δρόμο του Φαλήρου. Άρα και στα προάστια δεν είναι πολυτέλεια οι ποδηλατόδρομοι.

8. Γιατί προτιμώ τα λεφτά από τον προϋπολογισμό να μην πάνε για κόμβους στον Υμηττό, «αποσύρσεις» κλιματιστικών, «αποσύρσεις» Vitara για να πάρεις SUV, και σε άλλα «πράσινα» μέτρα. Ας πάνε στον ποδηλατόδρομο και ας τον χρησιμοποιήσουν λίγοι.

9. Γιατί πρόκειται για έναν μεγάλο άξονα ποδηλατοδρόμων και όχι ένα αποσπασματικό μέτρο.

10. Γιατί όταν ξεκίνησα το ποδήλατο μου λέγανε ότι η Αθήνα δεν είναι για ποδήλατα. Τώρα μας λένε υπομονή να λυθεί πρώτα το κυκλοφοριακό. Λυπάμαι αλλά ο χρόνος σας τελείωσε, θέλουμε μία βιώσιμη πόλη.

Όχι στον ποδηλατόδρομο στα Μελίσσια απο το Δημοτικό Συμβούλιο

2009-07-10T19:30:00.003+03:00

Το Δημ. Συμβούλιο του Δήμου Μελισσίων, της πόλης με το θλιβερό προνόμιο να έχει τη χειρότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση στα βόρεια της Αθήνας, απέρριψε το έργο κατασκευής ποδηλατόδρομου, θύμα προφανώς διακομματικών και εσωκομματικών τριβών. Η βιώσιμη μετακίνηση φαίνεται είναι ακόμα πολυτέλεια στη χώρα μας.

http://www.amarysia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=21848:lr-&catid=111:new&Itemid=219

Κουριτίμπα (μέρος 1)

2009-07-02T14:51:00.006+03:00

Το Μάρτιο του 2009 επισκέφτηκα τη Βραζιλία και μεταξύ άλλων την Κουριτίμπα. Στο παρακάτω κείμενο προσπάθησα να περιγράψω τις εντυπώσεις μου, από τη σκοπιά του τεχνικού που ενδιαφέρεται για τον πολεοδομικό και βιοκλιματικό σχεδιασμό, παραθέτοντας κάποια πιο ειδικά στοιχεία τα οποία σε καμία περίπτωση δεν είναι πλήρη ούτε αντιπροσωπευτικά.

Λίγα λόγια για την Κουριτίμπα.

Η Κουριτίμπα είναι παντελώς άγνωστη (και ίσως δίκαια) στον πολύ κόσμο. Δεν είναι ιδιαίτερα όμορφη (όπως το Ρίο), ούτε ιδιαίτερα παλιά (όπως το Σαλβαδόρ), δεν υπήρξε ποτέ κέντρο του αποικιακού εμπορίου (όπως η Μίνας Ζεράις), ούτε υπήρξε ένα φουτουριστικό πρότζεκτ (όπως η Μπραζίλια). Κανένα τραγούδι δεν γράφτηκε για αυτήν, κανένας χορός δεν γεννήθηκε εκεί, ούτε καν έχει κάποια γνωστή ποδοσφαιρική ομάδα. Και όμως είναι η πόλη που οι περισσότεροι Βραζιλιάνοι θα ήθελαν να ζουν, ενώ είναι πασίγνωστη σε όλους τους συγκοινωνιολόγους και πολεοδόμους. Ο λόγος: έχει ένα από τα καλύτερα συστήματα δημόσιων συγκοινωνιών στον κόσμο και δίκαια αυτοαποκαλείται η πιο βιώσιμη πόλη της Βραζιλίας. Η επίσκεψη μου εκεί δικαιολόγησε κάποιους μύθους, κατέρριψε κάποιους άλλους και μου αποκάλυψε μια ενδιαφέρουσα πόλη, μακριά από κάθε βραζιλιάνικο στερεότυπο.

Η Κουριτίμπα αποτελεί την πρωτεύουσα του Παρανά, μιας αγροτικής επαρχίας στο νότο της Βραζιλίας. Οι κάτοικοι της έχουν ένα από τα μεγαλύτερα κατά κεφαλήν εισοδήματα στη Βραζιλία και οι περισσότεροι είναι απόγονοι μεταναστών (Ιταλών, Πολωνών, Ιαπώνων) που έφτασαν στη Βραζιλία στις αρχές του αιώνα. Η Κουριτίμπα αν και αποτελούσε πρωτεύουσα επαρχίας από το 19 αιώνα γνώρισε μεγάλη πληθυσμιακή έκρηξη στα μέσα του αιώνα. Το 1970 μπροστά στο φάσμα της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης η οποία έκανε αβίωτες τις περισσότερες βραζιλιάνικες (αλλά και ελληνικές) πόλεις, μια ομάδα αρχιτεκτόνων, επιστημόνων και πάνω από όλα η τοπική κοινωνία, όχι μόνο συνέταξε ένα πρωτοποριακό ρυθμιστικό σχέδιο, αλλά στη συνέχεια το συνέχισε κιόλας.

Κάποια ιστορικά στοιχεία

Ήδη από τη δεκαετία του 1940 είχε εκπονηθεί ένα πρώτο ρυθμιστικό σχέδιο, που δεν κατάφερε όμως να δώσει λύση στα σοβαρά οικιστικά και κοινωνικά προβλήματα που προκαλούσε η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού (140.000 το 1945 500.000 το 1965).

Το 1965 εκπονείται νέο ρυθμιστικό αρκετά φιλόδοξο και πρωτοποριακό, με σκοπό την ενίσχυση της δημόσιας συγκοινωνίας, την αύξηση του πρασίνου, τη προστασία και ανάδειξη του ιστορικού κέντρου και την οργάνωση των χρήσεων γης για να εξυπηρετούνται καλύτερα από τις δημόσιες συγκοινωνίες. Το 1966 ιδρύεται το IPPUC, ένα ίδρυμα ημιανεξάρτητο από το δήμο που σκοπό έχει να εποπτεύει την εφαρμογή του ρυθμιστικού και να το επικαιροποιεί. Σε αυτό δούλευε και ο Jaime Lerner, αρχιτέκτονας ο οποίος θα εκλεγεί δήμαρχος για τρεις διαφορετικές θητείες (1971-1974 1979-1983 1989-1992) και με τις πρωτοποριακές και ριζοσπαστικές πρακτικές του θα σημαδέψει την πορεία της πόλης.

Ωστόσο η επιλογή της Κουριτίμπα να επενδύσει στη βιώσιμη ανάπτυξη δεν ήταν μόνο θέμα προσώπων .Σήμερα το πολεοδομικό συγκρότημα έχει 2,5 εκατομμύρια κατοίκούς και ένα από τον υψηλότερους δείκτες ιδιοκτησίας στη Βραζιλία, ωστόσο οι κάτοικοι του εξακολουθούν να εμπιστεύονται τις δημόσιες συγκοινωνίες και να απολαμβάνουν μια, σε μεγάλο βαθμό ακόμα και για τα ευρωπαικά πρότυπα, «βιώσιμη» πόλη. (φωτό Κ. Καταβούτας)

συνεχίζεται....

Κουριτίμπα (μέρος 2)

2009-07-02T14:44:00.009+03:00

Eίναι όντως «πράσινη» πόλη? (τι λέγανε τα βιβλία)

Σύστημα συγκοινωνιών

Η Κουριτίμπα έγινε παγκόσμια γνωστή για το πρωτοποριακό σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών της. Και μάλιστα βασισμένο στα λεωφορεία που στην Ευρώπη είναι στη χειρότερη ταυτισμένα με την ταλαιπωρία, στην καλύτερη προορίζονται για μικρές διαδρομές. Εκεί λοιπόν συνειδητοποίησαν ότι με ένα ποσό πολλές φορές μικρότερο (100 φορές σε σχέση με το μετρό και 20 σε σχέση με το τραμ) μπορούσαν να κατασκευάσουν ένα δίκτυο συγκοινωνιών αρκετά αποδοτικό. Εκμεταλλευόμενοι και τα χαμηλά ημερομίσθια που μειώνουν το υψηλό κόστος λειτουργίας ενός συστήματος που απαιτεί πολλούς εργαζόμενους όπως τα λεωφορεία, σε σχέση με το αυτοματοποιημένο μετρό, δημιούργησαν ένα πρωτοποριακό και πολύ αποδοτικό σύστημα.

Κεντρική ιδέα του συστήματος οι 5 μεγάλοι οδικοί άξονες. Σε αυτούς κινούνται το biarticulados, διαρθρωτά λεωφορεία ικανά να μεταφέρουν 270 επιβάτες. Τα λεωφορεία αυτά κινούνται σε λεωφοριολωρίδες και λεωφοριοδρομους κατά μηκος αυτών των αξόνων. Στις υπόλοιπες γραμμές κινούνται συμβατικά λεωφορεία.

Κατά μήκος των μεγάλων αξόνων σχεδιάστηκαν όμορφοι και λειτουργικοί κυλινδρικοί σταθμοί. Σε αυτούς ο επιβάτης πληρώνει πριν την είσοδο του στο λεωφορείο, προστατεύεται από τα καιρικά φαινόμενα και μπαίνει γρήγορα στο λεωφορεία χωρίς να ανεβεί σκαλιά. Αποτέλεσμα: η επιβίβαση και αποβίβαση γίνεται πολύ γρηγορότερη.

Το εισιτήριο είναι ενιαίο και σχετικά χαμηλό, ενώ οι ιδιωτικές εταιρίες που κάνουν τα δρομολόγια πληρώνονται με βάση το οχηματοχιλιόμετρο και όχι το επιβατοχιλιόμετρο (πριμοδοτώντας έτσι τα πιο απομακρισμένα δρομολόγια).

Αναπόσπαστο κομμάτι του συστήματος συγκοινωνιών είναι και η οργάνωση των χρήσεων γης. Εφαρμόστηκε το σύστημα “trinario”. Στο κέντρο ένας από τους 5 μεγάλους άξονες, με 2 λεωφοριολωρίδες στο κέντρο και εκατέρωθεν δρόμους τοπικής κυκλοφορίας. Σε απόσταση ενός τετραγώνου από τον κεντρικό άξονα, υπάρχουν μεγάλες οδικές αρτηρίες μονής κατεύθυνσης που οδηγούν προς και από το κέντρο. Στα οικοδομικά τετράγωνα που εφάπτονται των δρόμων του “trinario” υπάρχει μεγάλη πυκνότητα πληθυσμού, υπηρεσίες, εμπορικά κέντρα. Ο δήμος αγόρασε εκτάσεις δίπλα σε αυτούς τους άξονες και κατασκεύασε κατοικίες για 17000 φτωχές οικογένειες.

Άποψη της κεντρικής Κουριτίμπα από τον 24^ο όροφο διαμερίσματος (διακρίνεται στο χαμηλά η διάρθρωση του οδικών αξόνων με λεωφοριολωρίδα στο κέντρο και τοπικές οδούς εκατέρωθεν)

Το σύστημα trinario σε τομή

Πηγή http://onlinepubs.trb.org/onlinepubs/tcrp/tcrp90v1_cs/Curitiba.pdf

Σήμερα αν και η Κουριτίμπα έχει ένα από τα υψηλοτέρα ποσοστά κατοχής ΙΧ στη Βραζιλία(γύρω στο 35%), τα 2/3 των μετακινήσεων γίνονται με δημόσια συγκοινωνία (σε σχέση με το 1/3 στην Αθήνα).

Xρήσεις γης – Χωροθέτηση

Η Κουριτίμπα προσπάθησε να οργανώσει τις χρήσεις γης, όχι μόνο για να τροφοδοτήσει το σύστημα συγκοινωνιών, αλλά και για οργανώσει με ένα «βιώσιμο» τρόπο τη λειτουργία της πόλης.

Η βιομηχανική περιοχή τοποθετήθηκε σε μια περιοχή 12 χιλιόμετρα από το κέντρο, με πυκνή σύνδεση με συγκοινωνία. Εκεί κτίστηκε μια νέα συνοικία με υποδομές, υπηρεσίες, σχολεία, κατοικίες και πάρκα σε μία έκταση που ανήκει εξ’ ολοκλήρου στο δήμο. Με γάλο μέρος των κατοικιών προορίζεται για φτωχές οικογένειες, ενώ οι βιομηχανίες πρέπει να πληρούν αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια για να μπορούν να εγκατασταθούν.

Άρχισε μια προσπάθεια αναζωογόνησης του ιστορικού κέντρου με πεζοδρομήσεις, δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή σε όσους ανακαινίζουν παλιά κτήρια κλπ.

Δημιουργήθηκαν πάρα πολλά πάρκα στην περιφέρεια της πόλης. Μέσα σε 20 χρόνια η αναλογία τετραγωνικών μέτρων πράσινου ανά κάτοικο εκτινάχτηκε από τα 0,5 στα 52, ένα από τα μεγαλύτερα νούμερα παγκοσμίως. Τα περισσότερα πάρκα έχουν και τεχνητές λίμνες που χρησιμοποιούνται για την αποστράγγιση των όμβριων της περιοχής, η οποία παλιότερα ήταν βάλτος. Δημιουργήθηκαν 150 χιλιόμετρα ποδηλατόδρομων καθώς και νέος βοτανικός κήπος σε μια παλιά χωματερή.

Θεσμοθετήθηκαν πρωτοποριακά προγράμματα για την αποκομιδή των σκουπιδιών. Καθώς οι στενοί δρόμοι των φαβέλας δεν επιτρέπουν να μπουν τα αποριμματοφόρα του δήμου, ο δήμος δίνει εισιτήρια λεωφορείων ή είδη πρώτων ανάγκης σε όσους κατοίκους «πωλούν» τα σκουπίδια τους. Αποτέλεσμα η σοβαρή βελτίωση των συνθηκών υγιεινής στις φαβέλες.

Κοινωνική πρόνοια

Η Κουριτίμπα είναι γνωστή για τα πρωτοποριακά προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας και διατήρησης της κοινωνικής συνοχής.

Ειδικά διαμορφωμένα παλιά λεωφορεία γυρνούν στις γειτονιές παρέχοντας μαθήματα τεχνικής εκπαίδευσης σε νέους. Εθελοντές δίνουν φαγητό και παρέχουν προσχολική εκπαίδευση σε παιδιά από τις φαβέλες.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 δημιουργήθηκε το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Περιβάλλοντος που παρέχει δωρέαν μαθήματα σχετικά με το περιβάλλον σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες (οδηγούς ταξί, δημοσιογράφους, δάσκαλους). φώτο Κ. Καταβούτας

συνεχίζεται...